::آموزش ابتدايي

علوم زمين پايه

مشخصات درس

عنوان درس:علوم زمين پايه
نوع وتعداد واحد: 2 واحد(1واحد نظري - 1 واحدعملي)
پيش نياز:‌ ندارد
ساعات تدريس: 48 ساعت

اهداف درس

1-آشنايي بامفاهيم اساسي در آموزش علوم تجربي دوره ابتدايي زمين
2- مهارت در به کارگيري ابزار و مواد آموزشي مرتبط با مباحث زمين در علوم دوره ابتدايي
3- توانايي طراحي موقعيتهاي ياددهي –يادگيري مناسب و موثر براي آموزش مفاهيم زمين
4- توجه به اصول ايمني در طراحي و اجراي فعاليتهاي ياددهي –يادگيري علوم دوره ابتدايي

سرفصلهاي درس

فصل اول

- تاريخ علم، نظريات زمين مرکزي و خورشيد مرکزي
- ابزار مطالعه فضا
1- منظومه‌ي شمسي و اعضاء آن
2- زمين و مشخصات آن،مدارات و نصف النهارات ،ابعاد زمين،حرکات زمين و نتايج زمين،محور زمين و اهميت آن،نحوه‌ي پيدايش فصول مختلف
3- اقمار منظومه شمسي
4- کره ماه،سطح ماه (دهانه‌ي برخوردي، ماده نرم، ناهمواري‌ها و دشت‌ها)،اهله‌ي قمر،حرکات ماه،پديده‌هاي جزر و مد و ماه گرفتگي و خورشيد گرفتگي
5- سيارات منظومه شمسي ،قوانين کپلر و قانون جاذبه‌ عمومي(بررسي سيارات از نظر فاصله، زمان حرکت به دور خورشيد، اتمسفر و رطوبت، دما، حضور موجودات زنده، سطح سياره و عوارض روي ...)،گروه سيارات به ترتيب فاصله از خورشيد
6- ستارگان،خورشيد ،مشخصات ومنشا انرژي خورشيد
7- کهکشان
8- صور فلکي
بخش عملي فصل اول
- شناسايي برخي از مشخصات زمين به وسيله افلاک نما يا مدل‌هاي دست ساز
- نمايش فصول سال به وسيله منبع نوري و مدل کره زمين
- نمايش حرکات ماه،‌پديده‌هاي جزر و مد و ماه گرفتگي و خورشيد گرفتگي،‌اهله قمر به وسيله افلاک نما يا مدل مشابه آن

فصل دوم: اتمسفر- هوا کره

1- لايه‌هاي هوا
2- فشار
3- دماي هوا، انرژي خورشيد و گرماي زمين، اثر گلخانه‌اي
4- باد،جابجايي هواي گرم و سرد،بادهاي عمومي،نسيم دريا و خشکي
5-رطوبت،بخار آب موجود در هوا،رطوبت مطلق و اشباعي،رطوبت نسبي
6-تشکيل ابر و مه،تشکيل مه،تشکيل ابر،طبقه‌بندي ابرها،بارندگي،برف،‌باران،‌تگرگ،رعد و برق،آلودگي هوا،عوامل آلوده کننده‌ي هوا
بخش عملي فصل دوم
- آزمايش براي نشان دادن حضور اکسيژن در هوا
- آزمايش براي نمايش فشار هوا ، دما ي هوا ، باد ، مقاومت هوا ،رطوبت ، تشکيل ابر وبارندگي وتعيين آلودگي هوا

فصل سوم: آب کره

- مقدمه، موقيعت کشور از نظر طبيعي، اهميت آب
- چرخه‌ي آب در طبيعت (کليه‌ي مراحل)
1- دريا و اقيانوس ،خصوصيات آب دريا(نمک‌ها و ترکيبات، درجه شوري، گازها و دما)،حرکات آب دريا،امواج، کشندها،‌جريان‌هاي اقيانوس
2- شکل شناسي بستر درياها و اقيانوس‌ها
- فلات قاره ، شيب قاره‌اي، خيز قاره‌اي، دراز گودال‌ها، دشت مغاکي،‌ پشته‌هاي مياني و کوه‌هاي زيردريايي،تشکيل جزاير
3- درياچه‌ها
4- يخچال طبيعي
استفاده از دريا
- استفاده‌هاي غذايي، استخراج مواد معدني و نفت، کشتيراني و انرژي
مسئله کم آبي
- مصارف آب شيرين در قطب‌‌هاي مختلف و تجديد ناپذير بودن
- روش‌هاي شيرين کردن آب دريا
آلودگي دريا
- آلودگي‌هاي فاضلاب‌هاي صنعتي، شهري و خانگي کشاورزي
- نشت مواد نفتي در اثر حفاري‌هاي کف دريا به منظور استخراج نفت و کشتي‌ها
- اثر آلودگي بر زيست موجودات دريايي و زنجيره غذايي بين دريا و خشکي
آب‌هاي جاري
رودخانه
- مشخصات رودخانه،عمل رودخانه،فرسايش و محل رسوب‌گذاري،تشکيل مخروط افکنه،تشکيل دره،تشکيل تندآب يا آبشار
آب‌هاي زيرزميني
- اهميت،منشاء آب‌هاي زيرزميني،نفوذ پذيري سنگ‌ها و تخلخل،لايه‌هاي زيرزميني از نظر مقدار آب،روش‌هاي بهره‌برداري،چاه‌ها،چشمه‌ها،قنات
- خصوصيات،‌فيزيکي، شيميايي، و باکتري شناسي آب‌‌ها،تصفيه آب و آب آشاميدني
بخش عملي فصل سوم
- مدل چرخه‌ي آب در طبيعت،حرکات آب
- ايجاد امواج با استفاده از پنکه کوچک، ظرف پر از آب
- جريان آب شور و شيرين با استفاده از آکواريوم کوچک و تيغه جدا کننده‌ي قابل جا به جا شدن
- جريان آب سرد و گرم با استفاده از آکواريوم کوچک و تيغه جدا کننده‌ي قابل جا به جا شدن
- جدا کردن املاح از آب از روش تبخير
- تصفيه آب گل آلود به کمک مدل‌هاي تصفيه آب
- ساخت مولاژ رودخانه و نمايش عوارض مانند: دره، آبشار و ... با استفاده از وسايل ممکن
- نمايش لايه‌هاي زيرزميني از نظر نگهداري آب با استفاده از ظرف شفاف، شن و ماسه و آب و ايجاد حفره در آن
- تحقيق درباره‌ي استفاده از انرژي خورشيد در شيرين کردن آب دريا، ساختن آب گرمکن خورشيدي و استفاده از جريان‌هاي اقيانوس و جزر و مد در توليد انرژي برق.

فصل چهارم: کاني‌ها

- فراواني عناصر در پوسته جامد زمين
- تعريف کاني، منشا کاني‌ها،
1- شناسايي کاني‌ها
- استفاده از شکل بلور
- استفاده از خواص فيزيکي (سختي، رنگي، رنگ خاک، جلا،‌ رخ و شکستگي، چگالي کاني، شفافيت و ...)
- استفاده از خواص شيميايي (اثر اسيدهاي ضعيف مانند سرکه و آب ليمو)
- استفاه از خواص ديگر(بو،‌مزه، چسبندگي به زبان، خط برداشتن با ناخن و ...)
2- طبقه بندي کاني‌ها
بخش عملي فصل چهارم(رعايت اصول ايمني در آزمايشگاه)
- ساخت مدل سيستم‌هاي بلوري با استفاده از نقشه و مواد ممکن
- شناسايي کاني‌ها با رعايت اصول ايمني و تهيه وسايلي مانند يک قطعه چيني بدون لعاب يا سراميک (بخش بدون لعاب)،‌ يک ذره بين دستي حداقل، يک قطعه شيشه معمولي با لبه‌هاي ايمني و محفوظ در قاب، يک سکه مسي يا يک قطعه مس، ميخ آهني، سوهان، اسيد ضعيف مانندسرکه و قطره چکان و تشکيل جداول لازم
نمونه کاني رنگ رنگ خاکه جلا سختي اثر سرکه(اسيد)

فصل پنجم: سنگ‌ها

- تعريف سنگ، مقايسه سنگ‌ و کاني
- انواع سنگ در طبيعت
- سنگ‌هاي آذرين
- منشأ سنگ‌هاي آذرين
- انواع سنگ از نظر فراواني سيليسن(اسيدي، خنثي، بازيک، بسيار بازيک)
- کاني‌هاي سري واکنش بوون
- بافت سنگ‌هاي آذرين (بلوري، شيشه‌اي، حفره‌اي و ...)
- برخي ازساخت‌هاي آذرين
- طبقه‌بندي سنگ‌هاي آذرين دروني و بيروني
بخش عملي فصل پنجم:
- تشخيص و طبقه بندي سنگ‌هاي آذرين
- با رعايت اصول ايمني و تهيه وسايلي نظير ذره بين چشمي يا دستي، چکش زمين شناسي، عينک ايمني، خط کش. ليت سنگ‌شناسي، نمونه‌هاي جمع‌آوري شده و تعيين کاني‌ها، رنگ، بافت‌ و استفاده از جداول مخصوص سنگ شناسي و تشکيل جدول‌هاي مورد نياز:

نمونه سنگ	بافت	دروني يا بيروني	رنگ	کاني‌ها	نام احتمالي سنگ

- تحقيق درباره پگماتيت‌ها و موارد استفاده از آن‌ها
- تحقيق در صفحه‌اي موارد استفاده از سنگ‌هاي آذرين در زمينه‌هاي مختلف

فصل ششم: هوا زدگي و سنگ‌هاي رسوبي

1- هوازدگي
2- هوازدگي مکانيکي
3- هوازدگي فيزيکي(يخبندان ، تغييرات دما)
4- هوازدگي شيميايي (اثر اب و دي اکسيد کربن بر فلذسپات‌ها و محصول آن‌ها، اثر اکسيژن بر آهن و محصولات)
5- فعاليت بيولوژيکي
6- سرعت هوازدگي
7- تشکيل خاک
- مقدمه، تعريف‌، اهميت - عوامل تشکيل دهنده خاک - نيم رخ يا پروفيل خاک - نفوذ پذيري خاک(مقايسه نفوذپذيري خاک‌هاي مختلف، اهميت نفوذ پذيري) - فرسايش خاک (قطرات باران، انتقال ذرات خاک، انواع فرسايش، خسارات) - نگهداري و حفاظت از خاک(پوشش گياهي،‌حفظ مراتع،‌جلوگيري از فرساش بادي)
8- سنگ‌هاي رسوبي
- ‌تعريف، اهميت - خواص مهم سنگ‌هاي رسوبي - منشا سنگ‌هاي رسوبي - کاني‌هاي مهم سنگ‌هاي رسوبي(رس، کوارتز،‌کليت) - حمل رسوبات تا حوضه‌هاي رسوبي، رسوب‌گذاري، پديده دياژنر - بافت سنگ‌هاي رسوبي - انواع سنگ‌هاي رسوبي و مشخصات لازم آن‌ها - زغال سنگ(تشکيل،‌انواع زغال سنگ،‌کاربرد) - نفت (چگونگي تشکيل، سنگ مادر، مهاجرت، سنگ مخزن و سنگ پوشش، کاربرد)
9- استفاده از سنگ‌هاي رسوبي در زمينه‌هاي مختلف - عوامل موثر در پديده دگرگوني - انواع دگرگوني(مجاورتي – ناحيه‌اي) - بافت سنگ‌هاي دگرگوني - طبقه‌بندي سنگ‌هاي دگرگوني و مشخصات لازم انوع مورد مطالعه - سنگ‌هاي دگرگوني داراي جهت يافتگي: سنگ لوح،‌شيشه، - سنگ‌‌هاي دگرگوني بدون جهت يافتگي، مرمر، کوارتزيت و ... - منابع معدني و فرايندهاي دگرگوني
بخش عملي فصل ششم:
1- فيزيکي و مکانيکي
- ساييدن سنگ‌ها به کمک قطعه سنگ رسوبي(ماسه سنگ،‌ آهک) و ورقه کاغذ - تغييرات دما به کمک حرارت ‌دان تکه سنگ‌هاي رسوبي روي اجاق، و انداختن در آب سرد. - انبساط آب در هنگام يخ زدن، آزمايش با ليوان پر از آب و مشاهده پس از يخ زدن در يخچال، يخ زدن يک بطري پل اتيلن(ظرف نوشابه پلاستيکي) پر از آب و مشاهده‌ي آن.
2- عوامل شيميايي
- قرار دادن چند ميخ آهني که برخي از آن‌ها با گريس پوشانده شده است. در ظرف حاوي آب و سرکه به مدت چند روز - قرار دادن چند تکه آهک در ظرفي که مقداري آب و سرکه دارد و حرارت دادن آن آزمايش گاز متصاعده با شعله‌ي کبريت - خاک:
3- مشاهده موجودات زنده‌ي خاک به وسيله‌ي ذره بين دستي حداقل 10 * از نمونه‌هاي تازه‌اي که از مناطق مختلف با بيلچه جمع آوري و روي کاغذ پهن شده‌اند. و جدا کردن آن‌ها
4- مشاهده‌ي ميکروسکوپي خاک، به کمک لام و نمونه‌ي خاک
5- مشاهده‌ي نيم رخ يا پروفيل خاک از مقطع قائم 5/1 تا 2 متري از سطح خاک تا سنگ مادر هر محل ممکن
6- مشاهده‌ي نفوذپذيري نمونه‌‌هاي مختلف خاک با استفاده از ليوان‌هاي کاغذي، آب و خاک‌هاي ماسه‌اي، رسي، لوم و ...
7- آزمايش براي مشاهده فرسايش خاک
8- تشخيص و طبقه‌بندي سنگ‌هاي رسوبي
- با استفاده از نمونه‌هاي دستي سنگ‌هاي رسوبي، چکش زمين شناسي، عينک ايمني،شيشه معمولي ذره بين‌ دستي 10* ،‌محلول سرکه و قطره چکان،‌ ظرف‌هاي مناسب، جداول مخصوص شناسايي سنگ‌هاي رسوبي و طرح جدول‌هاي مناسب

نمونه سنگ	رنگ	بافت	اثر روي شيشه	اثر سرکه

9- تشخيص و طبقه‌بندي سنگ‌هاي دگرگوني - با داشتن وسايل و ابزار و جداول مخصوص شناسايي سنگ‌هاي دگرگوني و طرح جدول‌هاي مناسب

نمونه سنگ	بافت و ساختار	کاني‌ها با مشخصات

10- تهيه يک کيت سنگ شناسي، با جمع آوري انواع سنگ‌ها تشخيص و طبقه‌بندي آن‌ها 11- ارائه مدل چرخه سنگ‌ها در طبيعت

فصل هفتم: زمين شناسي ساختماني

- تعريف،نيروهاي عمل کننده
- انواع تغيير شکل سنگ‌ها (واکنش خميري، واکنش گسستگي)
1- چين‌ها
- تعريف،مشخصات هندسي چين،انواع چين (تاقديس، ناوديس)
2- درزها و گسل‌ها
- تعريف،درز و اهميت آن،مشخصات هندسي گسل،انواع گسل(قائم،عادي، معکوس و ...)
3- کوهزايي و انواع کوه
4- زمين لرزه
- تعريف
- لرزه نگار، لرزه نگاشت
- امواج زمين لرزه(S و P و سطحي L)
- کانون و مرکز بيروني
- شدت و بزرگي زلزله
- کمربندهاي زلزله خيز
- اثرات تخريبي زمين لرزه
- زمين لرزه
- نمايش تغيير شکل مواد جامد با استفاده از مواد مناسب (تخته نازک، صفحات فلزي و ...)
- نمايش امواج P و S به ترتيب به کمک فنر مناسب و ريسمان يا سيم مناسب
- جمع آوري اطلاعات در ارتباط با آمادگي در برابر زلزله
5- ساختمان داخلي زمين
- تشخيص ساختمان دروني زمين به روش مستقيم و غيرمستقيم
- بخش‌هاي ساختماني دروني زمين:
- (ترکيب سنگ شناسي، چالي، ضخامت، حالت فيزيکي و ...)
- پوسته
- گوشته(ليتوسفر، آستنوسفر)
- هسته(هسته خارجي و هسته داخلي)
- خاصيت مغناطيسي زمين
6- ساختمان داخلي زمين
- ساخت يک مدل گچي از طريق قالب گيري از نيمه توپ پلاستيکي، رنگ‌آميزي و نمايش بخش‌هاي داخلي زمين
- استفاده از تخم مرغ آب پز و نمايش پوسته، گوشته، هسته زمين در انطباق با پوسته آهکي، بخش سفيده، بخش زرده تخم مرغ
- استفاده از برش سيب، اندازه‌گيري ضخامت پوست، بخش خوراکي، و بخش دانه‌ها بر حسب ميلي متر و انطباق آن‌ها با بخش‌هاي دروني زمين.
7- آتشفشان
- تعريف
- ساختمان دستگاه آتش‌فشان
- موادخروجي از دهانه آتشفشان‌ها (گازها، موادمايع، موادجامد)
- انواع آتشفشان از نظر فعاليت‌
- خظرات آتشفشان‌ها، استفاده از آتشفشان‌ها
8- زمين ساخت ورقه‌اي
- نظريه وگز و دلايل او
- تحول در نظريه وگز با توجه به يافته‌هاي جديدتر
- نوارهاي مغناطيسي و وارونگي مغناطيسي
- مدل گسترش بستر اقيانوس‌ها
- نظريه زمين ساخت ورقه‌اي
- تعريف ورقه، انواع آن
- انواع مرزها و پديده‌هاي مهم حاصل از عمل مرزها
- مرزهاي واگرا(ورقه‌هاي دور شونده)
- مرزهاي همگرا(ورقه‌هاي نزديک شونده)
- مرزهاي امتداد لغز
- ارتباط بين زمين ساخت ورقه‌اي و زمين لرزه و فعاليت‌هاي آتش‌فشاني، سن بستر اقيانوس‌ها
- مکانيسم‌ جا به جا کننده ورقه‌ها
- زمين ساخت ورقه‌اي
بخش عملي فصل هفتم:
- چين خوردگي و گسل
- نمايش مشخصات هندسي چين، انواع چين مشخصات هندسي گسل به کمک مولاژ ،مقوا،خمير مجسمه سازي يا قطعات چوب و يونوليت
- ساخت مدل آتشفشان از هر ماده ممکن (گچ، گل رس، مقوا و ...) و يک شيشه دارو آزمايش مدل با محلول جوش شيرين،‌سرکه، ماده رنگي
- نمايش پانگه آ و پانتالاسا با استفاده از نقشه جهان نما و برش حدود قاره‌ها از مواد مختلف(مقوا، شفاف و ...)
- نمايش شکسته شدن پانگه آ و به وجود آمدن درياها و اقيانوس‌ها، در زمان بعدي تا امروز
- نمايش موتور جا به جا کننده‌ي ورقه‌ها به کمک ظرف مناسب، آب، منبع حرارتي و ورقه‌هاي يونوليت.
- نمايش ورقه‌ها و انواع مرزها با استفاده از ورقه‌هاي کاغذ، مقواي تا شده و يک جعبه‌ي مقوايي[با ايجاد شکاف در رويه جعبه به طوري که دو ورقه کاغذ
از طريق شکاف وارد جعبه شوند، ايجاد يک دريچه از پهلوي جعبه جهت جا به جا کردن ورقه‌ها از داخل جعبه (ورقه‌هاي اقيانوس)،‌و يک تکه مقواي تا شده در روي جعبه و روي ورقه کاغذ، به معناي پوسته‌ي قاره‌اي]

فصل هشتم : تاريخ زمين

- تحولات گذشته
- اصول تعيين سن نسبي
- تعيين سن مطلق
- سنگواره يا فسيل (مقدمه، تعريف، شرايط و چگونگي و مکان‌هاي مناسب تشکيل فسيل، استفاده از سنگواره‌ها)
- چينه شناسي (تعريف، واحد سنگي چينه شناسي، ستون چنيه شناسي)
- تقسيم بندي زماني زمين شناسي، دوران‌ها و ويژگي آن‌ها
بخش عملي فصل هشتم:
- ساخت فسيل‌هاي مصنوعي از طريق قالب‌گيري از نمونه‌هاي فسيل آزمايشگاه، رنگ آميزي، نامگذاري و تهيه يک کيت فسيل به منظور استفاده بعدي
- تنظيم جدول زماني زمين شناسي، با ذکر ائون‌ها، دوران‌ها، دوره‌ها، حوادث و موجودات گذشته و ...

ارزش يابي

گزارش کارها 2 نمره
فعاليت‌ها 6 نمره
ميان ترم 2 نمره
پايان ترم 10 نمره

تاريخ ايران وجهان

مشخصات درس

عنوان درس : تاريخ ايران وجهان
تعداد و نوع واحد:2 واحد نظري
پيش نياز: ندارد
ساعات تدريس:32 ساعت

اهداف درس

هدف کلي:‌آشنايي دانشجويان بامفاهيم اساسي درس تاريخ دوره ابتدايي
اهداف آموزشي:
• آشنايي با عناصر و مولفه هاي اصلي تاريخ
• آشنايي با چگونگي و چرايي پيدايي تحولات و رويدادهاي تاريخي
• آشنايي با چگونگي تکوين و تکامل تمدن بشري
• آشنايي با کليات تاريخ سياسي ايران قبل و بعد از اسلام
• آشنايي با تمدن و فرهنگ ايران قبل و بعد از اسلام
• آشنايي با تاريخ اسلام
• آشنايي با روابط ايران با همسايگان و ديگر کشورها
انتظار مي رود اساتيد محترم در تدريس اين درس بيش‌تر به تحليل علل و مبناي وقايع و روندها توجه داشته باشند.

سرفصلهاي درس

فصل اول:اهميت و فايده تاريخ
• پيوند زندگي گذشته با زندگي حال و آينده و اهميت بهره بردن از تجربه گذشتگان
• اهميت داشتن بينش و نگرش تاريخي براي تصميم گيري و عملکرد صحيح
• ارکان اساسي وقايع و حوادث تاريخي(زمان،مکان،عليت،تواليو ترتيب)
• اهميت توجه به علل و پي آمدهاي وقايع و تحولات تاريخي
• منابع نگارش تاريخ و چگونگي تاريخ نگاري
فصل دوم: شکل گيري تمدن در جهان
• تغيير شرايط و امکانات زندگي انسان ها در گذر زمان
• چگونگي و چرايي پيدايش رويدادهاي تاريخي و پديده هاي تمدني
• نقش ملل و اقوام مختلف در ايجاد تمدن و فرهنگ بشري
• چگونگي زندگي انسان هاي نخستين
• شکل گيري نخستين تمدن هاي بشري(با تاکيد بر تمدن هاي بين النهرين و مصر)
• نقش پيامبران در تمدن بشري
فصل سوم:ايران قبل از اسلام
• قديمي ترين تمدن هاي فلات ايران (تمدن هاي پيش از ورود آريايي ها)
• رويدادها و تحولات مهم سياسي _اجتماعي ايران قبل از اسلام
• روابط ايران با ديگر کشورها (با تاکيد بر روابط ايرانيان با يونانيان و روميان)
• تمدن و فرهنگ ايران قبل از اسلام
فصل چهارم: ظهور اسلام
• رويدادها و تحولات مهم سياسي _اجتماعي تاريخ اسلام(زندگي پيامبر (ص)،خلفاي راشدين،اشاره کلي به امويان و عباسيان و نيز موضع سياسي امامان شيعه)
• تمدن اسلام و نقش ايرانيان در شکل گيري و تکامل تمدن اسلام
فصل پنجم: ايران بعد ازاسلام
• تاثير اسلام بر جامعه ايران
• رويدادها و تحولات مهم سياسي _اجتماعي ايران بعد از اسلام(با تاکيد بر تلاش براي ايجاد نخستين حکومتهاي مستقل در ايران،حکومت ترکان،هجوم مغولان،صفويه،قاجاريه،پهلوي،انقلاب اسلامي)
• روابط ايران با ديگر کشورها (با تاکيد بر روابط ايران با همسايگان و اروپاييان)
• تمدن و فرهنگ ايران بعد از اسلام(با تاکيد بر نقش ايرانيان در حکومتهاي ترکان و مغولان،تاثير رسميت تشيع،جايگاه تمدن و فرهنگ ايران بعد از اسلام در جهان)
ارزش يابي
ارزيابي فعاليتهاي عملي/آزمون ميان ترم :5 نمره
ارزيابي پايان ترم :15 نمره

جغرافياي ايران وجهان

مشخصات درس

عنوان درس : جغرافياي ايران وجهان
تعداد و نوع واحد: 2 واحد نظري_عملي
پيش نياز: -
ساعات تدريس48 ساعت

اهداف درس

1-آشنايي با مفاهيم پايه در جغرافياي طبيعي و انساني براي تدريس موثر در دوره ابتدايي
2- مهارت در طراحي و به کار گيري موقعيتهاي يادد هي – يادگيري مناسب و موثر براي آموزش
3- توانايي کار با مواد آموزشي در آموزش جغرافيا دوره ابتدايي

سرفصلهاي درس

فصل اول
- موقعيت ايران در جهان
- ويژگيها و توان هاي محيطي ايران
- ناهمواريهاي ايران
- اقليم متفاوت
- منابع و معادن سرشار
- آبهاي سطحي ايران
- محصولات کشور
کار عملي:
- پژوهش در هريک از موضوعات فوق
- گردش علمي و بازديد از يک چشم انداز طبيعي
فصل دوم
- نواحي جغرافياي ايران
- اقوام ساکن در ايران
- زندگي در ناحيه شهري،ناحيه روستايي،عشايري
- معيشت صنعتي،خدماتي،کشاورزي
کار عملي:
- پژوهش در هريک از موضوعات فوق
فصل سوم
- ايران و همسايگان
- چشم انداز آينده ايران با تاکيد بر موقعيت جغرافيايي ،منابع و توانمنديهاي طبيعي(رابطه انسان و محيط)
کار عملي:
- کار با نقشه ،تهيه و ترسيم نقشه هاي موضوعي
فصل چهارم
- شناخت کلي قاره هاي جهان،شباهتها و تفاوتهاي سرزميني(جغرافيايي)
- ويژگيهاي عمومي و اختصاصي سياره زمين
- زمين در فضا.رابطه زمين با خورشيداز نظر دريافت انرژي_توزيع و تغييرات انرژي و اثرات آن
کار عملي:
- بازديد از يک مرکز علوم و ستاره شناسي
- ترسيم نمودارهاي تبادل انرژي و تحليل آنها
ارزشيابي
- انجام پروژه هاي عملي(پژوهش،ترسيم نقشه،گزارش بازديد علمي):5 نمره
- ارزشياي مياني و پاياني:15 نمره

ادبيات کودکان و نوجوانان

مشخصات درس

عنوان درس: ادبيات کودکان و نوجوانان
تعداد و نوع واحد: 2 واحد نظري
پيش نياز: -
ساعات تدريس: 32ساعت

اهداف درس

1- آشنايي با مفاهيم ادبيات کودکان
2-آشنايي با نقش و جايگاه ادبيات کودک در آموزش و پرورش دوره‌ي ابتدايي
3-توانايي شناسايي و به کارگيري آثار ويژه‌ي کودکان در فرايند ياددهي – يادگيري
4-آشنايي با معيارهاي انتخاب و استفاده از آثار ويژه کودک

سرفصلهاي درس

فصل اول
- تعريف ادبيات - تعريف ادبيات کودکان - هدف ادبيات کودکان و رابطه‌ي آن با ويژگي‌هاي کودک - تفاوت ادبيات کودکان با بزرگسالان - سير تحول ادبيات کودک در جهان - سير تحول ادبيات کودک در ايران
فصل دوم:ويژگي‌هاي کودک
- ويژگي‌هاي کودکي اول (سال‌هاي سه و چهار سالگي)
- تناسب منابع با رغبت‌ها و تمايلات و زبان مخاطب
- ويژگي‌هاي کودکي دوم (سال‌‌هاي پنج و شش)
- تناسب منابع با رغبت‌ها و تمايلات و زبان مخاطب
- ويژگي‌هاي کودکي سوم (هفت و هشت سالگي)
- تناسب منابع با رغبت‌ها و تمايلات و زبان مخاطب
فعاليت عملي (1): گروهي دانشجويان با يک کودک در يکي از گروه‌هاي سني مطرح شده مصاحبه نموده و با توجه به علاقه و رغبت وي يک کتاب داستاني يا غيرداستاني پيشنهاد نموده و به کلاس گزارش دهند.
فعاليت عملي (2): انفرادي دانشجويان يک نمونه داستان را انتخاب نموده آن را براي گروهي از دانش‌آموزان اجرا نمايند و به جهت ميزان تناسب آن با علائق و تمايلات کودکان آن را بررسي نمايند.
ملاک‌هاي کلي ارزش‌يابي کتاب‌‌هاي کودکان:
کيفيت محتوا: - هدف - پيام - قالب - زبان - سبک نگارش
کيفيت ظاهري: - تصاوير - صفحه‌آرايي - حروف - انتخاب فونت حروف با توجه به سن مخاطبين - سفيد خواني - چاپ - قطع - کاغذ - جلد و صحافي
فصل سوم :انواع ادبيات کودک
• انواع کتاب‌هاي داستاني واقعي
- ملاک‌هاي ارزش‌يابي از داستان - شرايط داستان خوب - اهميت و ويژگي‌هاي عنوان - مضمون - مقدمه - محيط (مکان) - ماجرا - شخصيت‌ها - جدال يا کشمکش - حادثه - بحران و اوج‌گيري و گره‌گشايي - نقل و روايت - داستان‌هاي واقعي - انواع افسانه (عاميانه و جديد) - ملاک‌هاي ارزشيابي
فعاليت عملي (3) :انفرادي دانشجويان يک نمونه کتاب داستان انتخاب نموده و گروه سني آن را مشخص نمايند و براساس ملاک‌هاي ارائه شده آن را ارزيابي نموده و گزارش آن را به کلاس ارائه دهند.
• انواع کتاب‌هاي غيرداستاني
- کتاب‌هاي ديني - کتاب‌هاي اجتماعي - کتاب‌هاي هنري - کتاب‌هاي علمي - کتاب‌هاي زندگي‌نامه - کتاب‌هاي بازي و سرگرمي - کتابهاي تصويري - ملاک‌هاي ارزش‌يابي - تناسب با ويژگي‌هاي مخاطب - سرگرم‌کننده بودن - آموزنده‌بودن - ايجاد روحيه اجتماعي - تقويت و ايجاد انگيزه جهت پژوهش - به وجود آوردن اخلاق ديني - برانگيختن حس زيباشناسي - ارتباط با زندگي و نيازهاي فردي
فعاليت عملي 4: انفرادي
يک نمونه کتاب غيرداستاني را انتخاب نموده، گروه سني آن را مشخص و براساس ملاک‌هاي ارائه شدن آن را ارزيابي کنند و گزارش آن را به کلاس ارائه کنيد.
• ساير منابع در زمينه‌ي ادبيات کودکان
- شعر - تعريف شعر - تفاوت شعر و نثر - شعر کودک - ملاک‌هاي ارزش‌يابي - انتخاب موضوع شعر - رواني عبارات - وزن و قافيه - مفاهيم - زبان - بيان -طول شعر -انواع شعر
فعاليت عملي (5): گروهي دانشجويان يک شعر کودک را انتخاب نموده و براساس ملاک‌هاي ارزش يابي آن را تحليل نموده و به کلاس گزارش دهند.
فصل چهارم
- نقد و ادبيات کودک - مفهوم نقد - اهميت و فايده نقد - ضرورت نقد در ادبيات کودکان - ويژگي‌هاي منتقد
فعاليت عملي (6) : گروهي دانشجويان يک نمونه داستان را از انواع داستان‌هاي واقعي و غيرواقعي انتخاب نموده ، سپس با توجه به ملاک‌هاي ارزش‌يابي آن را تحليل کرده و گزارش آن را به کلاس ارائه دهند.
فصل پنجم:کتابخانه‌هاي کودکان
-کتابخانه‌هاي مدارس -تعريف و اهداف کتابخانه‌هاي مدارس -نقش مدارس در ايجاد علاقه‌مندي در کودکان -چگونگي استفاده از کتابخانه‌ها در فرايند ياددهي – يادگيري -لزوم تجهيز کتابخانه‌‌هاي مدارس -ساير مراکز فرهنگي و هنري -چگونگي استفاده از اين مراکز در فرايند ياددهي – يادگيري
فعاليت عملي (7): انفرادي دانشجويان به يک مدرسه‌ي ابتدايي مراجعه کرده و براساس مباحث خوانده شده گزارشي از وضعيت و نحوه‌ي استفاده کتابخانه در فرايند ياددهي – يادگيري و افزايش علاقمندي در کودکان نسبت به کتاب‌خواني و استفاده از کتابخانه تهيه نمايند.
فعاليت عملي (8): انفرادي دانشجويان با مراجعه به سايت‌هاي اينترنتي نمونه‌اي از کتابخانه‌هاي الکترونيکي را شناسايي و کارکردهاي آن را به کلاس گزارش نمايند.
ارزش يابي
فعاليتهاي عملي :5 نمره
آزمون کتبي :15 نمره

مباني آموزش زبان فارسي

مشخصات درس

عنوان درس: مباني آموزش زبان فارسي
تعداد و نوع واحد: 2 واحد نظري
پيش نياز: -
ساعات تدريس: 32 ساعت

اهداف درس

1- آشنايي با اهميت ونقش زبان آموزي در دوره ابتدايي
2- آشنايي با مهارت هاي پايه درآموزش زبان در دوره ابتدايي

سرفصلهاي درس

فصل اول:کليات
- تاريخچه آموزش زبان فارسي - ويژگي‌هاي خط و زبان فارسي - کودک و زبان‌آموزي - اهميت، نقش و کاربرد آموزش زبان - ويژگي‌هاي روان‌شناختي آموزش زبان - رابطه زبان و تفکر - زبان و يادگيري - وجه توليدي و وجه دريافتي زبان - ساخت آوايي زبان فارسي، گونه‌هاي گفتاري و نوشتاري - نقش تعامل يادگيرندگان با يکديگر در رشد زبان - نقش هنر (شعر، قصه، نمايش، بازي، کاردستي، نقاشي و ...) در آموزش زبان
فصل دوم:مهارت‌هاي پايه در آموزش زبان
گوش دادن - اهداف، اهميت ، انواع و عوامل مؤثر در گوش دادن
- تأثير مهارت گوش دادن در يادگيري
- آموزش مهارت گوش دادن
- ارزش‌يابي از فرايند گوش دادن
- بازي‌هاي آموزشي و مهارت گوش دادن
- اختلالات شنوايي
سخن گفتن
- اهداف، اهميت، انواع و عوامل مؤثر در سخن گفتن (ارتباط تفکر و سخن گفتن)
- مهارت سخن‌گفتن و يادگيري
- ارزش‌يابي از فرايند گوش دادن
- بازي‌هاي آموزشي و مهارت گوش دادن
- اختلات گفتاري و راهبرد‌هايي جهت رفع آن
مهارت خواندن
- تعريف، اهداف، اهميت ، دشواري‌ها ، مراحل و مهارت ، انواع روش خواندن
- نقش چشم در خواندن
- فرايند رمزگشايي در خواندن
- مهارت خواندن و يادگيري
- فرايند رمزگشايي در خواندن
- مهارت خواندن و يادگيري
- مطالعه عوامل مؤثر در آموزش خواندن
- ارزش‌يابي از مهارت خواندن
- بازي‌هاي آموزشي و مهارت خواندن
- اختلالات در خواندن و راهبردهايي جهت رفع آن
مهارت نوشتن
- اهداف، اهميت، انواع و عوامل مؤثر در نوشتن
- مهارت نوشتن و يادگيري
- فرايند نوشتن
- اصولي که در هنگام نوشتن بايد رعايت شود.
- هنر نوشتن(خوانا نويسي ـ درست نويسي ـ زيبا نويسي )
- اختلات نوشتن و راهبردهايي جهت رفع آن
- راهبردهايي براي تقويت نوشتن
- ارتباط و همبستگي جنبه‌هاي چهارگانه‌ي آموزش زبان
- تقدم و تأخر در آموزش مهارت‌هاي زباني
- برنامه‌ريزي براي آموزش کودکان دو زبانه
- طراحي فعاليت‌هاي يادگيري براي نوشتن (املا، انشا ، خاطره نويسي، گزارش نويسي)
فعاليت عملي: گروهي
دانشجويان يک متن از کتاب درسي فارسي پايه‌ي اول را انتخاب کرده و بر اساس ويژگي‌هاي روان‌شناختي متناسب با تجربيات زباني کودکان و روش‌هاي آموزش پيش بيني شده آن را بررسي نمايند.
ارزشيابي
انجام فعاليت عملي : ‌3 نمره
آزمون کتبي: 17 نمره

آموزش زبان فارسي دوره ابتدايي (1)

مشخصات درس

عنوان درس:آموزش زبان فارسي دوره ابتدايي (1)
تعداد واحد: 2 واحدعملي
پيش‌نياز: مباني آموزش زبان فارسي
ساعات تدريس: 64 ساعت

اهداف درس

1- آشنايي با فرايند آموزش زبان فارسي در برنامه‌ي درسي پايه اول ابتدايي .
2- آشنايي با ويژگي ها وساختار کتاب درسي بخوانيم وبنويسيم پايه اول ابتدايي
3- کسب مهارت‌هاي لازم در به‌کارگيري روش‌هاي آموزش وارزشيابي زبان فارسي پايه اول .

سرفصلهاي درس

فصل اول: برنامه‌ي درسي آموزش زبان دوره‌ي ابتدايي

- اهداف آموزش زبان در دوره‌ي ابتدايي
- اصول آموزش زبان در دوره‌ي ابتدايي
- روش‌هاي آموزش و ارزش‌يابي در برنامه‌ي زبان‌آموزي دوره‌ي ابتدايي
- روش‌هاي آموزش زبان در کلاس‌ها‌ي دو زبانه
- اهداف آموزش زبان در پايه‌ي اول ابتدايي
- ساختار کتاب درسي بخوانيم و بنويسيم در پايه‌ي اول
- مفهوم و مفهوم سازي درذهن کودک
- شبکه‌ي مفهومي و نقش آن در آموزش زبان
- آموزش نکات دستوري، نگارشي، ادبي در پايه‌ي اول
- روش‌هاي آموزش و ارزش‌يابي در برنامه‌ي زبان‌آموزي پايه‌ي اول
- تفاوت فردي در آموزش زبان پايه‌ي اول
- آموزش کودکان دو زبانه

فصل دوم: آموزش نگاره‌ها

- اهداف آموزشي نگاره‌ها
- مهارت‌هاي چهارگانه در آموزش نگاره‌ها (شنيدن، سخن گفتن، نوشتن، خواندن)
- ارتباط نگاره‌ها با نشانه‌هاي 1 و دوره‌ي آمادگي عمومي يا آمادگي در مناطق دو زبانه
- شبکه مفهومي در هر يک از نگاره‌ها
- چگونگي گسترش شبکه مفهومي
- چگونگي گسترش شبکه واژگاني
- روش تدريس نگاره ها
- چگونگي ارزش يابي از سطح مهارتهاي کسب شده در گوش دادن ،سخن گفتن ،خواندن ونوشتن
- شيوه ثبت مشاهدات بر اساس ارزشيابي مستمر
فعاليت عملي: (1) گروهي
بررسي و تعيين نيازهاي يادگيرندگان و تدارک واجراي يک فعاليت يادگيري در کلاس درس براي آموزش مهارت‌هاي زباني.

فصل سوم : آموزش نشانه‌ها

- اهداف نشانه‌هاي1و 2
- مهارت‌هاي چهارگانه‌ي زبان‌آموزي در نشانه‌هاي1و 2
- روش‌هاي آموزش مهارت خواندن و نوشتن در نشانه‌هاي1و 2
- ارتباط نشانه‌هاي 2 با نشانه‌هاي 1 و نگاره‌ها
- نحوه‌ي شکل‌دهي و گسترش شبکه مفهومي در نشانه‌هاي 1 و 2
- نحوه‌ي ارزش‌‌يابي از مهارت‌هاي زبان‌آموزي در نشانه‌هاي 1 و 2
- تلفيق نشانه‌ها با دروس ديگر در بعد مهارت‌ها و نگرش ها و مفاهيم
- شيوه‌ي ثبت مشاهدات براساس ارزش‌يابي مستمر
فعاليت عملي:(2) گروهي
طراحي يک فعاليت در نشانه‌هاي1 و 2 ، اجراي طرح تدريس و ارايه گزارش.

فصل چهارم: روان‌خواني

- اهداف روان‌خواني
- عوامل مؤثر در روان‌خواني
- ارتباط روان‌خواني با نشانه‌هاي 1 و 2 و نگاره‌ها
- تدارک فعاليت‌هايي جهت تحقق روان‌خواني براي يادگيرندگان
فعاليت عملي : (3) گروهي
- دانشجويان يک فعاليت براي تقويت روان‌خواني دانش‌آموزان طراحي و اجرا کنند.

فصل پنجم : بررسي کتاب

- بررسي ويژگيهاي کتاب درسي شامل حجم و تعداد صفحات ،تعداد بخشها و ساعات پيش بيني شده براي تدريس
- بررسي ساختار کتاب درسي شامل بخشها ،موضوع ها، فعاليتها
- بررسي ساختار متن آموزشي در هريک از بخشها.
- بررسي يک درس شامل:
- عنوان ، هدف، مفاهيم کليدي و چگونگي آموزش مفهوم يا مفاهيم
- بررسي تصاوير ،نمودارها ،پيامهاي آموزشي کتاب که به يادگيري کمک مي کند.
- بررسي فعاليتهاي ياد دهي- يادگيري پيش بيني شده ،کتاب بخوانيم وکتاب بنويسيم وساير منابع با استفاده از راهنماي معلم
- بررسي راهکارهاي پيش بيني شده جهت سنجش آموخته هاي دانش آموزان در کتاب راهنما
- بررسي محتواي‌کتاب وپيشنهادات کتاب راهنما ي معلم جهت پيش‌بيني فرصت‌هايي براي پاسخ‌گويي به نيازهاي ويژه‌ي دانش‌آموزان با نيازهاي ويژه
- بررسي محتواي کتاب وپيشنهادات کتاب راهنما ي معلم جهت پيش‌بيني فرصت‌هايي براي پرورش خلاقيت
- بررسي محتواي کتاب وپيشنهادات کتاب راهنما ي معلم جهت پيش‌بيني فرصت‌هايي براي تعميق و گسترش يادگيري
- بررسي محتواي کتاب وپيشنهادات کتاب راهنما ي معلم جهت پيش‌بيني فرصت‌هايي براي ارتباط تجارب پيش‌بيني شده با زندگي
فعاليت عملي (4):گروهي
دانشجويان با هماهنگي استاد يک درس از کتاب پايه اول انتخاب و مطابق محورها مطرح شده بررسي و گزارش آن را در کلاس ارايه مي کنند.

فصل ششم : بررسي يک واحد يادگيري

- عنوان واحد يادگيري
- هدف واحد يادگيري
- تعيين پيش‌دانسته‌هاي ضروري
- مفاهيم کليدي و اصطلاحات خاص اين درس
- فعاليت‌هاي يادگيري معلم و دانش‌آموزان
- تجربيات يادگيري که براي آموزش بهتر مهارت‌هاي زباني مي‌توان طراحي کرد.
- روش‌هاي تدريس مورد استفاده
- روش ارزش‌يابي از آموخته‌ها
- زمان ، منابع و مواد ووسايل مورد نياز
- تقسيم واحدهاي درسي بين دانشجويان جهت طراحي طرح درس نمونه
فعاليت عملي(5):
دانشجويان به صورت فردي يا زوجي براساس طرح درس تهيه شده به ارايه يک تدريس نمونه در کلاس درس مي‌پردازند. تدريس ارايه شده از طرف ساير دانشجويان و مدرس نقد مي‌شود. گزارش تدريس همراه با اصطلاحات و نقدهاي انجام شده تنظيم و به استاد ارايه مي‌شود.

فصل هفتم : فعاليتهاي عملي مکمل در آموزش زبان فارسي

فصل ششم: فعاليتهاي عملي مکمل در آموزش زبان فارسي دانشجويان مطابق نظر استاد حداقل دو نمونه از فعاليتهاي پيشنهادي زير (يا فعاليتهاي مشابه)را اجرا و در کلاس گزارش مي کنند.
1-نقد و تحليل مقالات مجلات و کتب آموزش زبان فارسي و حوزه هاي مرتبط
2- خلاصه کردن مقالات در باره آموزش زبان فارسي وتدوين يک گزارش.
3-تنظيم فهرستي از فعاليتها که به کسب مهارتهاي زباني در زمينه آموزش زبان فارسي مي انجامد.
4- گزارش از مشاهده کلاس درس که در آن فعاليت آموزش زبان فارسي اتفاق افتاده است.
5- بررسي نظرات مربيان /دانشمندان /روانشناسان که به نحوي در رشد و گسترش آموزش زبان نقش داشته و دارند.
6- توليد مواد آموزشي خاص براي گسترش مهارتهاي زباني در نگاره ها
7- توليد مواد آموزشي خاص براي گسترش مهارتهاي زباني در نشانه هاي 1و2
8- توليد مواد آموزشي خاص براي گسترش مهارتهاي زباني در روانخواني

ارزشيابي

انجام فعاليت‌ها: 6 نمره
اجراي تدريس: 8 نمره
بررسي کتاب : 6نمره

آموزش زبان فارسي دوره ابتدايي (2)

مشخصات درس

عنوان درس: آموزش زبان فارسي دوره ابتدايي (2)
تعداد واحد: 2 واحد واحد عملي
پيش نياز: آموزش زبان فارسي دوره ابتدايي(1)
ساعت تدريس: 64ساعت

اهداف درس

پس از پايان درس انتظار مي‌رود دانشجو معلمان:
1- آشنايي با فرايند آموزش زبان فارسي در پايه هاي دوم تا پنجم ابتدايي
2- شناخت ويژگيهاي کتابهاي درسي بخوانيم وبنويسيم پايه دوم تا پنجم دوره ابتدايي
3- مهارت‌هاي لازم را در به‌کارگيري روش‌هاي آموزش زبان فارسي کسب کنند.

سرفصلهاي درس

فصل اول: برنامه‌ي درسي آموزش زبان فارسي

- اهداف آموزشي برنامه درسي زبان آموزي
- ساختارکتاب درسي(تحميديه، درک و دريافت، نکته‌ها،گفت‌وشنود،فعاليت‌هاي ويژه، واژه‌آموزي)
- وسعت و توالي مفاهيم در دروس مختلف پايه‌هاي دوم تا پنجم
- وسعت و توالي مفهوم تحميديه
- وسعت و توالي مفهوم نهاد
- وسعت و توالي مفهوم بهداشت
- وسعت و توالي مفهوم اخلاق فردي و اجتماعي
- وسعت و توالي مفهوم دانش و دانشمندان
- وسعت و توالي مفهوم ديني
- وسعت و توالي مفهوم ملي و ميهني
- وسعت و توالي مفهوم طبيعت
- وسعت وتوالي مفهوم هنر و ادب
فعاليت‌ عملي(1) گروهي: دانشجويان به صورت گروهي يک مفهوم يا يک مهارت از يک کتاب درسي را انتخاب و براي آن جدول وسعت و توالي بر اساس پايه‌هاي مختلف تنظيم کنيد.

فصل دوم: رشد و گستره‌ي مهارت‌هاي چهارگانه‌ي آموزش زبان در پايه‌هاي دوم تا پنجم

- گوش دادن فعال
- خواندن معنادار
- بيان احساسات و ادراک به صورت گفتاري
- بيان احساسات و ادارک به صورت نوشتاري
- اختلالات در مهارت زباني و راهبردهايي جهت رفع آن (تهديد‌ها، فرصت‌ها)
- تفاوت‌هاي فردي در آموزش مهارت‌هاي زبان آموزي

فصل سوم : آموزش نکات نگارشي،‌املايي، دستوري و ادبي

- نظام نوشتاري زبان فارسي
- تفاوت زبان گفتاري و نوشتاري
- گونه‌هاي مختلف نگارش
- ارتباط ميان تفکر، احساس و ابراز خود در نوشتار
نکات نگارشي:
- نقل قول مستقيم و غير‌مستقيم - تبديل گفتار به نوشتار - خاطره - نامه نويسي - گستره نويسي - خلاصه نويسي - مقايسه - يادداشت برداري - کتاب‌هاي مرجع - عناصر داستان - آغاز و پايان کتاب - انتخاب نام - علائم نگارشي(نقل قول، ويرگول) - پارگراف – بند - راهبردهايي براي تدريس نکات نگارشي
فعاليت عملي(2):دانشجويان در گروه‌هاي کاري يک مفهوم را در هر يک از پايه‌ها بررسي نموده و يک فعاليت آموزشي براي آن طراحي و اجرا کنند.
نکات املايي:
- الف مقصوره - استثناها - ترکيب وصفي و اضافي - ياي ميانجي - گ ميانجي - هم خانواده - متضاد و متشابه - واژه‌هاي همگون - مترادف - جمع مکسر - همزه‌ي وسط و آخر - راهبردهايي براي تدريس نکات املايي
نکات دستوري:
- جمله سازي - نهاد و گزاره - جمع و علائم آن - ربط - حروف اضافه - افعال - مرکب سازي و اشتقاق - راهبردهايي براي تدريس نکات دستوري
فعاليت عملي (3): دانشجويان در گروه‌هاي کاري وسعت و توالي يک نکته املايي را در هر يک از پايه‌ها بررسي نموده و يک فعاليت آموزشي براي آن طراحي و اجرا نمايند.
مفاهيم ادبي:
- طنز - کاريکاتور - قصه - افسانه - شعر کودکانه - داستان - لطيفه - ضرب المثل - تشخيص - چيستان - مثل - شعر گويي - متون کهن - قافيه - تشبيه - کنايه - رديف - موسيقي و شعر - راهبردهايي براي تدريس مفاهيم ادبي
فعاليت عملي(4): دانشجويان در گروه‌هاي کاري يک نکته‌ ادبي را در هر يک از پايه‌ها بررسي نموده و يک فعاليت آموزشي براي آن طراحي و اجرا نمايند.

فصل چهارم: فعاليت‌هاي آموزشي پيش بيني شده در کتاب فارسي پايه‌هاي دوم تا پنجم ابتدايي

خواندن:
- کتاب‌خواني - نقشه‌خواني - سرود خواني - تمرين و تمرکز هنگام خواندن - راهبرهايي براي تقويت خواندن
سخن گفتن:
- تلفظ معيار - دکلمه - مصاحبه - بيان احساسات و عقايد - گفت و گو - کنترل سرعت صحبت کردن - تکرار همراه با کاهش - تکرار همراه با افزايش - نقشه گويي - خاطره گويي - گوش بده و بگو
نوشتن:
- تمرين‌هاي مختلف رونويسي - آموزش خط تحريري در نوشتن - جدول چرخشي کلمات و جمع‌سازي - بگرد و پيدا کن و بنويس - راهبردهايي براي تقويت نوشتن
تفکر:
- تمرين تمرکز کردن - حدس زدن واژه‌هاي ناآشنا - ادارک تصويري از طريق مقايسه - مرتب کردن مفاهيم عيني و ذهني - چيستان - مقايسه کردن
گسترش واژگان:
- واژه‌يابي خوشه‌اي - واژه‌سازي با اسم و صفت - واژه‌سازي با هم خانواده - واژه‌سازي با پيشوند و پسوند - کلمه‌سازي
داستان:
- ارتباط تصوير و ساختن داستان - تعريف کردن داستان - داستان‌گويي - مرتب کردن داستان - خود جا نشيني در داستان
نمايش:
- نمايش خلاق - بازي - بازي صدايابي - بازي با کلمات

فصل پنجم: بررسي کتاب

- بررسي ويژگي هاي کتاب درسي شامل:حجم و تعداد صفحات ،‌تعداد بخش‌ها و ساعات پيش‌بيني شده براي تدريس
- بررسي ساختار کتاب درسي فارسي شامل:بخش‌ها، موضوع‌ها، فعاليت‌ها
- بررسي ساختار متن آموزشي در هر يک از بخش‌ها
- بررسي يک درس شامل:
- عنوان،‌هدف، مفاهيم کليدي و چگونگي آموزش مفهوم يا مفاهيم
- بررسي تصاوير،‌نمودارها، پيام‌هاي آموزشي کتاب که به يادگيري کمک مي‌کند.
- بررسي فعاليتهاي ياد دهي- يادگيري پيش بيني شده ،کتاب بخوانيم وکتاب بنويسيم وساير منابع با استفاده از راهنماي معلم
- بررسي راهکارهاي پيش بيني شده جهت سنجش آموخته هاي دانش آموزان در کتاب راهنما
- بررسي محتواي‌کتاب وپيشنهادات کتاب راهنما ي معلم جهت پيش‌بيني فرصت‌هايي براي پاسخ‌گويي به نيازهاي ويژه‌ي دانش‌آموزان با نيازهاي ويژه
- بررسي محتواي کتاب وپيشنهادات کتاب راهنما ي معلم جهت پيش‌بيني فرصت‌هايي براي پرورش خلاقيت
- بررسي محتواي کتاب وپيشنهادات کتاب راهنما ي معلم جهت پيش‌بيني فرصت‌هايي براي تعميق و گسترش يادگيري
- بررسي محتواي کتاب وپيشنهادات کتاب راهنماي معلم جهت پيش‌بيني فرصت‌هايي براي ارتباط تجارب پيش‌بيني شده با زندگي
فعاليت عملي (5):گروهي
دانشجويان با هماهنگي استاد يک درس از کتاب پايه اول انتخاب و مطابق محورها مطرح شده بررسي و گزارش آن را در کلاس ارايه مي کنند.

فصل ششم: بررسي يک واحد يادگيري

- عنوان واحد يادگيري
- هدف واحد يادگيري
- تعيين پيش‌دانسته‌هاي ضروري
- مفاهيم کليدي و اصطلاحات خاص اين درس
- فعاليت‌هاي يادگيري معلم و دانش‌آموزان
- تجربيات يادگيري که براي آموزش بهتر مهارت‌هاي زباني مي‌توان طراحي کرد.
- روش‌هاي تدريس مورد استفاده
- روش ارزش‌يابي از آموخته‌ها
- زمان ، منابع و مواد ووسايل مورد نياز
- تقسيم واحدهاي درسي بين دانشجويان جهت طراحي طرح درس نمونه
فعاليت عملي(6): ارايه تدريس نمونه دانشجويان به صورت فردي يا زوجي براساس طرح درس تهيه شده به ارايه يک تدريس نمونه در کلاس درس مي‌پردازند. تدريس ارايه شده از طرف ساير دانشجويان و مدرس نقد مي‌شود. گزارش تدريس همراه با اصطلاحات و نقدهاي انجام شده تنظيم و به استاد ارايه مي‌شود.

فصل هفتم: فعاليتهاي عملي مکمل در آموزش زبان فارسي

دانشجويان مطابق نظر استاد حداقل دو نمونه از فعاليتهاي پيشنهادي زير (يا فعاليتهاي مشابه)را اجرا و در کلاس گزارش مي کنند.
1-نقد و تحليل مقالات مجلات و کتب آموزش زبان فارسي و حوزه هاي مرتبط
2- خلاصه کردن مقالات در باره آموزش زبان فارسي وتدوين يک گزارش.
3- تنظيم فهرستي از فعاليتها که به کسب مهارتهاي زباني در زمينه آموزش زبان فارسي مي انجامد.
4- گزارش از مشاهده کلاس درس که در آن فعاليت آموزش زبان فارسي اتفاق افتاده است.
5- بررسي نظرات مربيان /دانشمندان /روانشناسان که به نحوي در رشد و گسترش آموزش زبان نقش داشته و دارند.
6- توليد مواد آموزشي خاص براي گسترش مهارتهاي زباني در نگاره ها
7- توليد مواد آموزشي خاص براي گسترش مهارتهاي زباني در نشانه هاي 1و2
8- توليد مواد آموزشي خاص براي گسترش مهارتهاي زباني در روانخواني

ارزش يابي

انجام فعاليت‌ها: 6 نمره
اجراي تدريس: 8 نمره
بررسي کتاب : 6نمره

مباني آموزش رياضي در دوره ابتدايي

مشخصات درس

عنوان درس: مباني آموزش رياضي در دوره ابتدايي
تعداد و نوع واحد: 2 واحدنظري
پيش نياز: کليات روش‌ها و فنون تدريس
ساعات تدريس: 32 ساعت

اهداف درس

1- آشنايي با اصول کلي، و اهداف آموزش رياضي در دوره‌ي ابتدايي .
2- آشنايي با مفاهيم اساسي و موضوعات و محتواي آموزش رياضي در دوره ابتدائي .
3- آشنايي با راهبردها ،روشهاي آموزش و شيوه هاي سنجش پيشرفت تحصيلي در درس رياضي دوره ابتدائي

سرفصلهاي درس

فصل اول: كليات

- اصول آموزش رياضي در دوره ابتدايي
- هدفهاي آموزش رياضي در دوره ابتدايي
- روشهاي تدريس رياضي دوره ابتدائي
- روشهاي- پرورش خلاقيت در آموزش رياضي
-كاربرد تكنولوژي در آموزش رياضي
ارزشيابي پيشرفت تحصيلي در دوره ابتدائي

فصل دوم: عددنويسي و شمارش

الف ) آموزش مفهوم عدد
1- آموزش مفاهيم پيش نياز(طبقه بندي،مقايسه..)
2- آموزش مفهوم اصلي عدد
3- معرفي اعداد اصلي،اعداد ترتيبي وشمارشي،مفهوم تركيبي اعداد، عددهاي ترتيبي و شمارشي
ب) شمارش
- مفهوم شمارش- اصول شمارش- مراحل شمارش وروش آموزش
ج) آموزش اعداد اصلي
آموزش اعداد يك تا پنج- آموزش صفر- آموزش اعداد تا ده- عدد نويسي با شيوه ارزش مكاني- عددنويسي با شيوه غير ارزش مكاني

فصل سوم : آموزش جمع

الف) مفاهيم جمع (مفهوم افزايشي، جمع براساس اجتماع دو مجموعه، مفهوم تركيبي و افرازي جمع)
ب) خواص جمع (خاصيت جابجايي،شركت پذيري، اصل بي اثر بودن صفر در عمل جمع)
ج) راهبردهاي آموزش جمع
جمع دو تايي- يكي بيش‌تر،يكي كم‌تر- شمارش رو به جلو- جمع‌هاي متناظر- جمع كردن با ده با راهبرد افزودن به ده- راهبردهاي تركيبي براي تدريس جمع
د) مراحل آموزش جمع وروشهاي آموزش
- جمع‌هاي اساسي نوع اول ونوع دوم- جمع سه عدد يك رقمي- جمع يك عدد دو رقمي با يك عدد يك رقمي- جمع عدد دو رقمي با دو رقمي مختوم به صفروغير صفر- تخمين در عمل جمع
- جمع دو يا چند عدد چند رقمي

فصل چهارم : آموزش تفريق

الف) مفاهيم تفريق
مفهوم برداشتن يا جدا كردن- مفهوم مقايسه -مفهوم افرازي تفريق- مفهوم جمعي تفريق
ب)راهبردهاي آموزش حقايق مربوط به تفريق
جمع وتفريقهاي هم خانواده- تفريق صفر- تفريق يك- تفريق‌هاي دوتايي- شمارش رو به جلو- شمارش رو به عقب
ج) مراحل آموزش تفريق وروشهاي آموزش
تفريق‌هاي اساسي- تفريق ستوني وسطري- تفريق عددهاي چند رقمي بدون انتقال- تفريق‌هاي چند رقمي با انتقال- تخمين در آموزش تفريق- ترکيب جمع و تفريق

فصل پنجم: آموزش ضرب

الف ) مفاهيم پيش نياز
1- درك ارزش مكاني،درك خاصيت توزيع پذيري،درك حقايق مربوط به جمع
ب) مفاهيم ضرب
ضرب به عنوان خلاصه عمل جمع، زوج مرتب،حاصل ضرب دكارتي
راهبردهاي آموزش حقايق مربوط به ضرب تعويض پذيري، ضرب عدد صحيح در صفر، ضرب عدد صحيح در يك، شمارش جهشي، تكرار عمل جمع، تجزيه به بخشهاي معلوم
ج) مراحل آموزش ضرب وروشهاي آن
ضربهاي اساسي با استفاده از كاربرد خواص ضرب، ضرب بدون انتقال، ضرب با انتقال (مضرب يك رقمي)،ضرب با انتقال (مضرب دو رقمي)،ضرب در ده ومضارب ده،ضرب اعداد چند رقمي در چند رقمي، امتحان ضرب تخمين در ضرب

فصل ششم: آموزش تقسيم

الف) مفاهيم پيش نياز
آشنايي با مفاهيم ضرب ومهارتهاي آن، آشنايي با مفاهيم تفريق ومهارتهاي آن،افراز يك مجموعه
ب) افراز يك مجموعه ومفاهيم تقسيم
ساختن دسته هاي مساوي،پيدا كردن تعداد مساوي اعضا در دسته هاي مشخص
ج) راهبردهاي آموزش حقايق مربوط به تقسيم
راهبرد حقايق مربوط به ضرب،راهبرد تكرار عمل تفريق،استفاده از راهبرد كار با اعداد سازگار
د) مراحل آموزش تقسيم
آموزش مفاهيم تقسيم،آموزش تقسيمهاي اساسي بدون باقي مانده،آموزش تقسيمهاي اساسي با باقيمانده تقسيم چند رقمي بر يك رقمي با خارج قسمت يك رقمي،تقسيم چند رقمي بر چند رقمي با خارج قسمت بيش از يك رقم،تعيين تعداد ارقام خارج قسمت،بخش پذيري

فصل هفتم: آموزش هندسه

الف) آموزش حس درك فضايي(ويژگيهايي مانند خارج، روي، بعد از آن و ...)
ب) آموزش خط( معرفي خط،انواع خط، مفاهيم پيش‌نيازدر اندازه‌گيري خطوط (كوتاه، بلند،كوتاهتر، بلندتر، بلندترين، هم اندازه،معرفي ابزار و واحدهاي اندازه‌گيري خط
ج) آموزش اشكال مسطح
- مقايسه،دسته بندي اشكال مسطح
-خواص اشكال مسطح(گوشه، طول، عرض، ارتفاع، قطر، شعاع، خطوط عمود، خطوط موازي، محيط)
- ساخت و نام‌گذاري اشكال مسطح (سه‌ضلعي ها، چهارضلعي‌ها، چند ضلعي‌هاي منتظم وغير منتظم)
- اندازه‌گيري(تخمين ومحاسبه زاويه،محيط،سطح با استفاده ازاشياي استانداردوغير استاندارد)
- معرفي ابزارها و واحدهاي اندازه گيري
- تشخيص و ساخت اشكال متناظر و خطوط قرينه
د)آموزش هندسه فضايي
- دسته بندي اشكال فضايي (استوانه، مكعب، مخروط، هرم، منشور) از راه مشاهده،مقايسه
- خواص اشكال فضايي(قاعده، مقطع، وجه، يال،…)
- ساخت و نام‌گذاري احجام هندسي(مكعب،منشور،استوانه،مخروط،هرم)
- اندازه‌گيري حجم(تخمين، محاسبه حجم)
- معرفي واحدهاي اندازه‌‌گيري

فصل هشتم

1) نسبت وتناسب: پيش نيازها درآموزش نسبت،مفهوم نسبت،جدول تناسب،كاربرد نسبت، حل مسئله
2) درصد: پيش نيازها در آموزش درصد، مفهوم وكاربرد اجتماعي در صد، حل مسايل درصد
3) معدل يا ميانگين: مفهوم معدل يا ميانگين، حل مسايل ميانگين
4) آمار واحتمالات: ساختن نمودارهاي كلاسي،تفسير نمودار، پيش بيني،ساختن،خواندن وتفسير نمودارستوني، دايره‌اي،خطي، تصويري،دايره‌اي
5) آموزش ساعت ومفهوم اندازه گيري زمان: پيش نيازها در آموزش خواندن ساعت، مراحل آموزش خواندن ساعت
6) زمان: واحد اندازه گيري زمان، اعدادمركب ،جمع وتفريق
7) وزن: آموزش مفهوم وزن (مفاهيم سبك تر،سنگين تر،برابر)،واحدهاي اندازه‌‌گيري وزن

فصل نهم: كسر، اعداد مخلوط، اعداد اعشاري

الف) كسر:
- مفهوم كسر متعارفي - معرفي اصطلاحات(صورت، مخرج،كسر مساوي با يك،كسر مساوي با ضفر) - مفهوم دو كسر مساوي - ساده كردن كسر - مقايسه كسرها - جمع و تفريق كسرها با مخرج‌هاي مساوي - جمع وتفريق كسرهاي متعارفي با مخرج‌هاي نامساوي - ضرب عدد صحيح در كسر - ضرب كسر در عدد صحيح - ضرب كسر در كسر - تقسيم عددصحيح بر عددصحيح - تقسيم كسرهاي مساوي با مخرج‌هاي مساوي - تقسيم كسرها در حالت كلي
ب) اعداد مخلوط
مقايسه اعداد مخلوط،محاسبه با اعداد مخلوط
ج)اعداد اعشاري
مفهوم اعداد اعشاري،مقايسه اعداد اعشاري،جمع وتفريق اعداد اعشاري،ضرب اعداد اعشاري در عدد صحيح،ضرب اعداد اعشاري در اعداد اعشاري، تقسيم اعداد اعشاري بر عدد صحيح

فصل دهم: آموزش حل مسئله

1) راهبردهاي حل مسئله رسم شکل، زير مسئله، حل مسئله ساده تر ، الگويابي، حدس وآزمايش، حذف حالت هاي نامطلوب،پيدا کردن الگو، جدول نظام‌دار، تشکيل معادله 2) مراحل آموزش حل مسئله مشخص كردن و استفاده از راهبردها جهت حل مسايل، مشاركت در حل مسايل به صورت شفاهي وكتبي يادگيري روند حل مسئله و بيان مراحل تفکر حل مسئله، خلق مسئله هاي كلمه دار(واژگاني)، حل مسايل چند مرحله‌اي، ايجاد و حل مسايل چند مرحله‌اي، يافتن بيش از يك راه حل براي يك مسئله
فعاليت عملي:
1- مشخص کردن بخش هاي مربوط به پرورش يک مفهوم در کتاب درسي
2- طراحي کارت فعاليت (دست سازه) مناسب براي آموزش يک مفهوم
3- طراحي فعاليت‌هاي جبراني و تکميلي براي پرورش خلاقيت
4- بررسي کتاب هاي کمک آموزشي و انتخاب فعاليت‌هاي مناسب براي توسعه يک مفهوم

ارزشيابي

ارزيابي فعاليت‌هاي کلاسي و کارهاي عملي : 5 نمره
ارزش‌يابي پاياني (کتبي ): 15 نمره

آموزش رياضي دوره ابتدايي

مشخصات درس

عنوان درس : آموزش رياضي دوره ابتدايي
تعداد واحد: 3 واحد (نظري – عملي)
ساعات تدريس: 80 ساعت
پيش نياز: مباني آموزش رياضي

اهداف درس

1- آشنايي با محتواي کتاب درسي رياضي دوره‌ي ابتدايي
2- آشنايي با اهداف آموزش، مفاهيم اساسي رياضي و نحوه‌ي گسترش آن در کتابهاي درسي رياضي دوره ابتدايي
3- توانايي طراحي طرح درس براي يک واحد يادگيري و ارايه آن در کلاس درس
4- توصيف ويژگي‌ها و ساختار کتاب درسي رياضي و نحوه‌ي سازمان‌دهي محتواي آن
5- شناخت مسايل مرتبط با آموزش رياضي و تبادل نظر و اطلاعات با سايرين در اين خصوص

سرفصلهاي درس

فصل اول: معرفي کتاب درسي

1- بررسي ويژگي هاي کتاب درسي شامل: موضوع کتاب، پايه تحصيلي، حجم و صفحات کتاب ،‌ تعداد فصول و بخش‌ها، ساعات پيش‌بيني شده براي تدريس
2- ساختار کتاب درسي رياضي : طرح ريزي موضوعات درسي رياضي
3- ساختار متن آموزشي دروس
4- بررسي فصول، بخش‌ها و واحدهاي تدريس
5- تخصيص ساعات تدريس مناسب به فصول مختلف

فصل دوم: بررسي يک واحد يادگيري

1- الگوي نمونه
1-1- عنوان واحد تدريس
2-1- هدف واحد تدريس
3-1- موقعيت واحد تدريس و ارتباط آن با واحدهاي تدريس سال‌هاي قبل
4-1- تعيين پيش‌دانسته‌هاي ضروري دانش‌آموز براي شروع تدريس
5-1- استخراج و تعريف مفاهيم کليدي و بيان اصطلاحات خاص اين درس
6-1- چگونگي ارتباط و نحوه‌ي گسترش مفاهيم در يک واحد تدريس و دست‌يابي به مفهوم نهايي موردنظر.
7-1- شواهد و مثال‌ها با توجه به مفاهيم کليدي و مفهوم کلي درس.
8-1- بررسي تصاوير، نمودارها، پيام‌‌هاي آموزشي، درشت‌نويسي‌ها و ... که به يادگيري مفاهيم کمک مي‌کند.
9-1- بررسي فعاليت‌‌هاي يادگيري پيش‌بيني شده براي دانش‌آموزان با استفاده از کتاب راهنماي تدريس، شامل: تمرين‌‌ها و فعاليت‌ها.
10-1- تجربيات يادگيري که مي‌توان فراهم آورد تا ازطريق آن مفاهيم کليدي درس بهتر آموخته شود.
11-1- مشخص کردن مواد و ابزارهاي آموزشي مناسب براي آموزش واحد تدريس.
12-1- روش‌هايي که بتوان مفاهيم درس را با زندگي دانش‌آموزان ارتباط داد.
13-1- روش‌هايي که بتوان خلاقيت را در دانش‌آموزان توسعه داد.
14-1- طراحي ارزش يابي تکويني از واحد تدريس
15-1- طراحي سؤال، با توجه به محتوا و پرسش‌هاي پيش‌بيني شده در کتاب.
2- تقسيم واحدهاي تدريس بين دانشجويان و تشکيل گروه‌هاي بررسي کتاب.
3- تهيه و ارائه نمونه‌ها‌ي بررسي کتاب از طريق فعاليت گروه‌هاي دانشجو معلمان با توجه به الگوي ارائه شده
4- بررسي و نقادي نمونه‌هاي ارائه شده در کلاس از سوي دانشجو معلمان – ديگر با راهنمايي و نظارت مدرس
5- بررسي و نتيجه‌گيري از تمامي نمونه‌هاي ارائه شده در کلاس و در نتيجه‌ي معرفي سيماي کتاب.
6- بررسي نکات قوت و ضعف کتاب و پيشنهاد رفع معايب و اشکالات آن

فصل سوم : الگوي نمونه براي طرح درس روزانه

- عنوان درسي
- هدف درسي
- تعيين پيش‌دانسته‌هاي ضروري
- مفاهيم کليدي و اصطلاحات خاص اين درس
- فعاليت‌هاي يادگيري معلم و دانش‌آموزان
- تجربيات يادگيري که براي آموزش بهتر مفاهيم رياضي مي‌توان طراحي کرد
- روش‌هاي تدريس مورد استفاده
- روش ارزش‌يابي از آموخته‌ها
- زمان ، منابع و مواد ووسايل مورد نياز
- تقسيم واحدهاي درسي بين دانشجويان جهت طراحي طرح درس نمونه

فصل چهارم : ارايه تدريس نمونه

دانشجويان به صورت فردي يا زوجي براساس طرح درس تهيه شده به ارايه يک تدريس نمونه در کلاس درس مي‌پردازند. تدريس ارايه شده از طرف ساير دانشجويان و مدرس نقد مي‌شود. گزارش تدريس همراه با اصطلاحات و نقدهاي انجام شده تنظيم و به استاد ارايه مي‌شود.

فصل پنجم : تجربيات زمينه در آموزش رياضي

دانشجويان مطابق با نظر استاد حداقل دو نمونه از فعاليتهاي پيشنهادي (يا مشابه) را اجرا و در کلاس گزارش مي کنند.
1- نقد و تحليل مقالات، مجلات و کتب مربوط به آموزش و حوزه‌هاي مرتبط
2- خلاصه کردن مقالات درباره موضوع علمي
3- تنظيم فهرستي از فعاليت‌ها که به کسب مهارت / مهارت‌هاي آموزشي در زمينه مورد نظر مي‌انجامد.
4- گزارش از مشاهده کلاس درس که در آن فعاليت آموزشي خاصي اتفاق مي‌افتد. (همراه با شواهد)
5- بررسي نظرات دانشمندان و مربياني که به نحوي درگسترش اين حوزه معرفتي نقش دارند.
6- طراحي يک مرکز يادگيري و نظاير آن براي توسعه دانش يامهارت موردنظر
7- تهيه مواد آموزشي(کارت فعاليت و تمرين) براي پرورش خلاقيت/ غني سازي فعاليت‌هاي کتاب درسي / کار با دانش‌آموزاني که به دلايلي نمي‌توانند همراه ديگر دانش‌آموزان پيشرفت کنند.
8- توليد مواد آموزشي خاص براي گسترش مهارت‌هاي (نگهداري ذهني، پرورش خلاقيت، استدلال، مشاهده، تجزيه و تحليل و نظاير آن )نزد دانش‌آموزان و ارائه و توجيه آن در کلاس
9- توليد مواد آموزشي براي آموزش مفهوم(معرفي / بسط/ تمثيل مثبت و منفي/ ارزيابي تکويني و ...)
10-گزارش هفتگي درباره برداشت‌ها، ايده‌ها و فعاليت‌هايي که در يک کلاس درس اتفاق افتاده است. اين گزارش‌ها بايد حاوي تعاملات دانش‌آموز با م علم، موضوعات درسي و مواد خواندني بوده و تفسير رانيز در بر داشته باشد گزارش بين حداقل دو و حداکثر پنج صفحه را در بر بگيرد.
11- حاشيه نويسي به مقالات: انتخاب سه يا چهار مقاله درباره موضوع مورد نظر و تهيه يک خلاصه از آن/ نوشتن نظر خود را درباره آن، مقالات انتخاب شده کمتر از سه صفحه نباشد. تفاسيرنوشته شده کم‌تر از يک صفحه نباشد. کپي اصل مقالات پيوست باشد.

ارزش يابي

ارزيابي بررسي کتاب و گزارش ارائه شده 8 نمره
ارزيابي فعاليت‌‌هاي بخش زمينه 4 نمره
ارزيابي طرح تدريس،‌اجراي تدريس نمايشي در کلاس درس و تنظيم گزارش مربوطه 8 نمره

مباني آموزش علوم

مشخصات درس

عنوان درس: مباني آموزش علوم
تعداد و نوع واحد: 2 واحد نظري
پيش نياز: زيست ،زمين ،شيمي – فيزيک پايه
ساعات تدريس: 32 ساعت

اهداف درس

1- شناخت اهداف، محتوا ، شيوه‌ي سازمان‌دهي ،روش‌هاي تدريس و ارزش‌يابي در درس علوم تجربي دوره‌ي ابتدايي
2- آشنايي با منابع، وسايل و مواد آموزشي موردنياز در تدريس علوم دوره‌ي ابتدايي
3- شناخت ويژگي‌هاي علم، ماهيت علوم تجربي
4- آشنايي با ويژگي‌هاي فراگيران و نقش آن‌ها در فرايند ياددهي- يادگيري در درس علوم تجربي

سرفصلهاي درس

فصل اول: کليات

- آموزش علوم در دنياي در حال تغيير
- معناي علم و آموزش علوم
- در هم تنيدگي شاخه‌هاي مختلف علوم
- تغييرات محتوا ( ابطال‌پذيري محتواي علم)
- تغيير نگرش‌ها در آموزش علوم
فعاليت عملي:
1- انتخاب و ارايه‌ي يک مقاله در خصوص آموزش علوم در مدارس و نقد و بررسي محتواي آن.
2- بررسي يک سايت اينترنتي و فهرست در آوردن نام چند مقاله با ذکر کليات موضوع

فصل دوم: آموزش علوم به کودکان

- مروري بر مراحل رشد تفکر علمي کودکان در ارتباط با آموزش علوم
- کنجکاوي و جست وجو در نزد کودکان
- تجربيات دست اول کودکان
- آموختن در موقعيت‌هاي اتفاقي
- يادگيري اکتشافي
- آموختن علوم در ارتباط با مسائل زندگي
- آموزش علوم به صورت تلفيقي
- استفاده از منابع و امکانات محلي درکلاس درس
- تفاوت‌هاي فردي يادگيرندگان
فعاليت عملي:
- بررسي محتواي کتاب‌هاي درسي علوم تجربي پنج پايه‌ جهت تعيين موقعيت آموزشي مناسب در کتاب درسي براي کاربرد تجربيات دست اول کودکان در آموزش، آموزش در موقعيت‌هاي اتفاقي
- آموزش تلفيقي و يادگيري اکتشافي
- انطباق با نيازها و ضرورت‌هاي زندگي روزمره

فصل سوم: اهداف و محتواي آموزش علوم تجربي دوره‌ي ابتدايي

- اهداف آموزش علوم ( تاريخچه و دلايل تغيير هدف‌‌ها در طول زمان)
- رئوس مطالب و مفاهيم اساسي در آموزش علوم تجربي دوره ي ابتدايي
- بدن انسان و بهداشت آن (علوم بهداشت)
- محيط زنده (علوم زيستي)
- محيط غيرزنده (علوم زمين)
- ماده و انرژي (علوم فيزيکي)
- شيوه‌ي سازما‌ن‌دهي محتواي کتاب درسي

فصل چهارم: مهارت‌هاي يادگيري علوم

- مشاهده
- برقراري ارتباط
- اندازه‌گيري
- پيش‌بيني
- تفسير کردن
- تشخيص متغيرها
- آزمايش کردن

فصل پنجم: روش‌هاي تدريس علوم

- روش‌هاي فعال و غيرفعال
- ساخت‌گرايي و انفرادي کردن آموزش علوم
- حل مسئله
- پروژه عملي
- پرسش و پاسخ در کلاس علوم

فصل ششم: ارزش‌يابي پيشرفت تحصيلي در درس علوم تجربي

- تعريف و ماهيت ارزش‌يابي
- روش‌هاي ارزش‌يابي
- ارزش يابي از دانستني‌ها
- ارزش‌يابي از مهارت‌ها
- ارزش يابي از نگرش‌ها
- ارزش‌يابي مستمر (اهميت و روش علمي)
- ارزش‌يابي فعاليت‌هاي خارج از مدرسه (پروژه‌ها- تکاليف)
- دفتر علوم
- ارزش‌يابي پاياني

فصل هفتم: وسايل و مواد مورد نياز در انجام فعاليت‌ها

- ابزارو وسايل
- مواد (موجودات زنده)
- کيت‌ها
- ابزارهاي اسقاطي
- وسايل سمعي و بصري
- تابلوها
- منابع و مواد چاپي
- منابع الکترونيکي

ارزشيابي

1- ارزش‌يابي فعاليت‌هاي عملي: 5 نمره
2- ارزش‌يابي پاياني: 15 نمره

آموزش علوم تجربي دوره ابتدايي

مشخصات درس

عنوان درس : آموزش علوم تجربي دوره ابتدايي
تعداد واحد:3 واحد نظري - عملي
ساعات تدريس: 80ساعت
پيش نياز: مباني آموزش علوم تجربي

اهداف درس

اين درس توانايي معلم را در آموزش علوم تجربي در دوره‌ي ابتدايي توسعه مي‌دهد و مبتني بر آماده‌سازي معلمان در:
1- توصيف محتواي کتاب درسي علوم تجربي
2- توصيف اهداف، مفاهيم اساسي، نحوه‌ي گسترش آن در کتاب درسي
3- طراحي طرح درس براي يک واحد يادگيري و ارايه آن در کلاس درس
4- توصيف ويژگي‌ها و ساختار کتاب درسي علوم و نحوه‌ي سازمان‌دهي محتواي آن

سرفصلهاي درس

فصل اول: معرفي کتاب درسي

1- بررسي ويژگي هاي کتاب درسي شامل: موضوع کتاب، پايه تحصيلي، حجم و صفحات کتاب ،‌تعداد فصول و بخش‌ها، ساعات پيش‌بيني شده براي تدريس
2- ساختار کتاب درسي علوم شامل:‌تصويرعنواني، فعاليت آموزشي، مفاهيم
3- ساختار متن آموزشي دروس شامل: متن اطلاع‌رساني، دستور کار فعاليت علمي، طرح مسئله
4- بررسي فصول، بخش‌ها و واحدهاي تدريس
5- تخصيص ساعات تدريس مناسب به فصول مختلف

فصل دوم: بررسي يک واحد يادگيري

1- الگوي نمونه
1-1- عنوان واحد تدريس
2-1- هدف واحد تدريس
3-1- موقعيت واحد تدريس و ارتباط آن با واحدهاي تدريس سال‌هاي قبل
4-1- تعيين پيش‌دانسته‌هاي ضروري دانش‌آموز براي شروع تدريس
5-1- استخراج و تعريف مفاهيم کليدي و بيان اصطلاحات خاص اين درس
6-1- چگونگي ارتباط و نحوه‌ي گسترش مفاهيم در يک واحد تدريس و دست‌يابي به مفهوم نهايي موردنظر.
7-1- شواهد و مثال‌ها با توجه به مفاهيم کليدي و مفهوم کلي درس.
8-1- بررسي تصاوير، نمودارها، پيام‌‌هاي آموزشي، درشت‌نويسي‌ها و ... که به يادگيري مفاهيم کمک مي‌کند.
9-1- بررسي فعاليت‌‌هاي يادگيري پيش‌بيني شده براي دانش‌آموزان با استفاده از کتاب راهنماي تدريس، شامل: تمرين‌‌ها، آزمايش‌ها و فعاليت‌هاي عملي.
10-1- تجربيات يادگيري که مي‌توان فراهم آورد تا ازطريق آن مفاهيم کليدي درس بهتر آموخته شود.
11-1- مشخص کردن مواد و ابزارهاي آموزشي مناسب براي آموزش واحد تدريس.
12-1- روش‌هايي که بتوان مفاهيم درس را با زندگي دانش‌آموزان ارتباط داد.
13-1- روش‌هايي که بتوان خلاقيت را در دانش‌آموزان توسعه داد.
14-1- طراحي ارزش يابي تکويني از واحد تدريس
15-1- طراحي ارزش‌يابي، مجموعي با توجه به پرسش‌هاي پيش‌بيني شده در کتاب.
2- تقسيم واحدهاي تدريس بين دانشجويان و تشکيل گروه‌هاي بررسي کتاب.
3- تهيه و ارائه نمونه‌ها‌ي بررسي کتاب از طريق فعاليت گروه‌هاي دانشجو معلمان با توجه به الگوي ارائه شده
4- بررسي و نقادي نمونه‌هاي ارائه شده در کلاس از سوي دانشجو معلمان ديگر با راهنمايي و نظارت مدرس.
5- بررسي ،‌ ترکيب و نتيجه‌گيري از تمامي نمونه‌هاي ارائه شده در کلاس و در نتيجه‌ي معرفي سيماي کلي کتاب.
6- بررسي نکات قوت و ضعف کتاب و پيشنهاد رفع معايب و اشکالات آن به برنامه‌ريزان درس موردنظر

فصل سوم : الگوي نمونه براي طرح درس روزانه

فصل چهارم : ارايه تدريس نمونه

فصل پنجم : تجربيات زمينه در آموزش علوم

دانشجويان مطابق با نظر استاد حداقل دو نمونه از فعاليتهاي پيشنهادي (يا مشابه) را اجرا و در کلاس گزارش مي کنند.
1-نقد و تحليل مقالات، مجلات و کتب مربوط به آموزش علوم و حوزه‌هاي مرتبط
2-خلاصه کردن مقالات درباره موضوع علمي
3-تنظيم فهرستي از فعاليت‌ها که به کسب مهارت / مهارت‌هاي آموزشي در زمينه مورد نظر مي‌انجامد.
4-گزارش از مشاهده کلاس درس که در آن فعاليت آموزشي خاصي اتفاق مي‌افتد.
5-بررسي نظرات دانشمندان و مربيان که به نحوي در رشد اين حوزه معرفتي نقش دارند.
6-طراحي يک مرکز / آزمايشگاه و نظاير آن براي توسعه دانش يامهارت موردنظر
7-تهيه مواد آموزشي(کارت فعاليت و تمرين) براي پرورش خلاقيت/ غني سازي فعاليت‌هاي کتاب درسي/ کار با دانش‌آموزاني که به دلايلي نمي‌توانند همراه ديگر دانش‌آموزان پيشرفت کنند.
8-توليد مواد آموزشي خاص براي گسترش مهارت‌هاي (نگهداري ذهني، پرورش خلاقيت، استدلال، مشاهده، تجزيه و تحليل و نظاير آن ) نزد دانش‌آموزان و ارائه و توجيه آن در کلاس
9-توليد مواد آموزشي براي آموزش مفهوم(معرفي / بسط/ تمثيل مثبت و منفي/ ارزيابي )
10-گزارش هفتگي درباره برداشت‌ها، ايده‌ها و فعاليت‌هايي که در يک کلاس درس افتاده است. اين گزارش‌ها بايد حاوي تعاملات دانش‌آموز با معلم، موضوعات درسي و مواد خواندني بوده و تفسير ناظر رانيز در بر داشته باشد گزارش بين حداقل دو و حداکثر پنج صفحه را در بر بگيرد.
11-حاشيه نويسي به مقالات: انتخاب سه يا چهار مقاله درباره موضوع مورد نظر و تهيه يک خلاصه از آن/ نوشتن نظر خود را درباره آن، مقالات انتخاب شده کمتر از سه صفحه نباشد. تفاسيرنوشته شده کم‌تر از يک صفحه نباشد. کپي اصل مقالات پيوست باشد.

ارزش يابي

1- تدريس نمونه 5 نمره
2- ارزش يابي فعاليت‌هاي عملي 5 نمره
3- امتحان پاياني 10 نمره