آموزش و پرورش پيش دبستاني كودكان استثنايي

                              مشخصات درس
نام درس : آموزش و پرورش پيش دبستاني كودكان استثنايي
تعداد واحد: 3
نوع واحد: نظري – عملي ( 3 واحد نظري – 1 واحد نظري )
پيش نياز : روانشناسي رشد
ساعات تدريس : 3 ساعت در هفته








                              اهداف درس
دانشجويان در پايان اين درس ضمن آشنايي با تاريخچه ، ضرورت و اهداف آموزش قبل از دبستان كودكان استثنايي با محتوا و شيوه هاي آموزش به اين كودكان از هر گروه آشنا مي شوند.




                              سرفصلهاي درس
فصل اول : كليات
- تاريخچه آموزش و پرورش
- ضرورت آموزش و پرورش پيش از دبستان براي كودكان استثنايي
- اهداف آموزش و پرورش پيش از دبستان براي كودكن استثنايي
- روشهاي آموزشي ويژه دوره پيش از دبستان

فصل دوم : آموزش پيش از دبستان كودكان آسيب ديده شنوايي
- مروري بر ويژگيها و مسائل كودكان دچار نقص شنوايي در دوره پيش از دبستان
- آشنايي با محتواي كلي آموزش پيش از دبستان كودكان دچار نقص شنوايي
- آشنايي با ويژگيهاي محيطي و فضاهاي آموزشي پيش از دبستان كودكان دچار نقص شنوايي
- آشنايي با روش قصه گويي و شعرخواني در زبان آموزي
- معرفي زبان آموزي به عنوان محور اصلي آموزش پيش از دبستان كودكان دچار نقص شنوايي و معرفي رويكردهاي عمده در زبان آموزي به اين كودكان
- جايگاه تعامل طبيعي در زبان آموزي به كودكان دچار نقص شنوايي
- جايگاه محاوريه مستمر در زبان آموزي به كودكان دچار نقص شنوايي

فصل سوم : آموزش پيش از دبستان كودكان كم توان ذهني
- مروري بر ويژگيها و مسائل كودكان كم توان ذهني در دوره پيش از دبستان
- آشنايي با محتواي كلي آموزش پيش از دبستان كودكان كم توان ذهني و معرفي فرايندهاي آموزشي
- آشنايي با ويژگيهاي محيطي و فضاهاي آموزشي پيش از دبستان كودكان كم توان ذهني
- آشنايي با روشهاي آموزشي پيش از دبستان كودكان كم توان ذهني راهبردهاي (چند حسي ، كاربردي و ... )
- كاربرد مواد آموزش پيش از دبستان براي كودكان كم توان ذهني
- آشنايي با مهارتهاي اجتماعي و خودياري
- آشنايي با مهارتهاي پرورش حواس و مهارتهاي حركتي
- آشنايي با زبان آموزان و فعاليت هاي مربوط به رشد زبان پيش از دبستان كودكان كم توان ذهني
- آشنايي با فعاليت هاي پيش از خواندن و نوشت و رياضي

فصل چهارم : آموزش پيش از دبستان كودكان آسيب ديده بينايي
- مروري بر ويژگيهاي و مسائل كودكان نابينا و نيمه بيناي دوره پيش از دبستان
- آشنايي با محتواي كلي آموزش پيش از دبستان كودكان نابينا و نيمه بينا
- آشنايي با فضا و وسايل آموزشي پيش از دبستان كودكان نابينا و نيمه بينا
- آشنايي با روشهاي آموزش پيش از دبستان كودكان نابينا و نيمه بينا
- آشنايي با تحرك و جهت يابي در كودكان نابينا و نيمه بينا
- آشنايي با پرورش حواس كودكان نابينا و نيمه بينا در روند آموزش پيش از دبستان
- آشنايي با مهارتهاي كلامي – اجتماعي
- آشنايي با مفاهيم و اطلاعت عمومي

فصل پنجم : ارائه راهكارهاي عملي
- ارائه دو نمونه محتواي سازمان دهي شده پيش از دبستان ويژه كودكان ناشنوا
- ارائه دو نمونه محتواي سازمان دهي شده پيش از دبستان ويژه كودكان كم توان ذهني
- ارئه دو نمونه محتواي سازمان دهي شده پيش از دبستان ويژه كودكان نابينا و نيمه بينا
تذكر : با توجه به محدوديت ساعت اين درس و آموزش مستقل نوآموزان استثنايي در پايه آمادگي ، تأكيد اين واحد درسي بر محتواي آموزشي دوره آمادگي اين نوآموزان مي باشد . ضمناً به دليل اين كه آموزش كودكان استثنايي از بدو تولد تا 4 سال به همراه آموزش خانواده صورت مي گيرد ، لذا اين مبحث در درس آموزش خانواده و راهنمايي والدين كودك استثنايي مطرح گرديده است .
















































                        آموزش خانواده و راهنمايي والدين كودكان استثنايي

                              مشخصات درس
نام درس : آموزش خانواده و راهنمايي والدين كودكان استثنايي
تعداد واحد: 2
نوع واحد: نظر ي
پيش نياز : ندارد
ساعات تدريس : 2 ساعت در هفته








                              اهداف درس
دانشجويان در پايان اين درس ، ضمن فراگيري روشها و فنون راهنمايي و مشاوره با والدين كودكان استثنايي با حالات هيجاني – شناختي والدين ، ويژگيها و روشهاي آموزش به اين گروه والدين نيز آشنا مي شوند.





                              سرفصلهاي درس
فصل اول:
- تعريف راهنمايي و مشاوره
- اهميت و ضرورت راهنمايي و مشاوره ( براي والدين كودكان استثنايي )
- ويژگيهاي فردي مشاوران
- آشنايي با مسائل ، نگرشها و رفتار والدين نسبت به معلوليت فرزندانشان
- آشنايي با اهميت و ارزشي كارگروهي با والدين
- آشنايي با برنامه ريزي و نحوه برگزاري كارگاههاي آموزشي براي والدين ( سازماندهي و شكل كارگاهها )
- مهارتهاي لازم براي راهنماي گروه
- ارزيابي كارگاه والدين
- برنامه هاي ارتباطي والدين ( حمايت والدين از يكديگر ، دوره آموزش والدين به والدين ، نقش راهنما و سازماندهي برنامه )
- گروههاي حمايتي

فصل دوم :
- ضرورت آموزش به مادران كودكان استثنايي (بدو تولد تا 4 سالگي )
- ويژگيها و روشهاي آموزش به والدين كودكان استثنايي ( انعطاف پذيري در زمان ، مكان ، سن ، معيارهاي پذيرش ، محتوي )
- نكات قابل استفاده در آموزش به والدين كودكان استثنايي
- معرفي عناوين آموزش به والدين كودكان استثنايي ( نابينا ، ناشنوا ، كم توان ذهني )

فصل سوم :
- ارائه دو نمونه راهنماي عملي آموزش به والدين كودكان آسيب ديده شنوايي ( از بدو تولد تا 4 سالگي )
- ارائه دو نمونه راهنماي عملي آموزش به والدين كودكان كم توان ذهني ( از بدو تولد تا 4 سالگي )
- ارائه دو نمونه راهنماي عملي آموزش به والدين كودكان آسيب ديده بينايي( از بدو تولد تا 4 سالگي )



























                        روشهاي بازپروري حسي - حركتي

                              مشخصات درس
نام درس : روشهاي بازپروري حسي - حركتي
تعداد واحد: 3 واحد
نوع واحد: نظري - عملي( 2 واحد نظري – 1 واحد عملي)
پيش نياز : ندارد
ساعات تدريس : 3 ساعت در هفته








                              اهداف درس
آشنايي با اختلالات حسي – حركتي كودكان و روشهاي اصلاح و بازتواني اين اختلالات




                              سرفصلهاي درس
فصل اول :
- آشنايي با قشر حسي مغز و ارتباط آن با داده هاي محيطي
- آشنايي با قشر حركتي مغز و ارتباط آن با داده هاي محيطي
فصل دوم :
- رشد رفلكسها و ارتباط آن با رشد سيستم اعصاب مركزي
- رشد رفلكسها و ارتباط آن با رشد سيستم حركتي
فصل سوم :
- شناخت مراحل رشد حسي – حركتي
- يادگيري حركتي Motor learning
فصل چهارم :
- اختلال حركتي و اختلالات همراه با مشكلات حركتي
- رشد تصور بدني Body image از ديدگاه – حركتي
فصل پنجم :
راهكارهايي جهت تقويت مهارتهاي دركي – حركتي بويژه در افراد مبتلابه مشكلات جسمي – حركتي و عقب مانده ذهني
- تمرينهاي ادراكي – حركتي و بازپروري حسي – حركتي
- تعادل و سيستم وستيبولار
- بازي و بازپروري حسي – حركتي
- يكپارچگي حسي و بازپروري حسي – حركتي
- فعاليتهاي روزمره زندگي ADL
پيشنهاد كار عملي : دانشجو در كلاس درس و مراكز كاردرماني تحت پوشش سازمانهاي بهزيستي و آموزش و پرورش كودكان استثنايي روشهاي بازپروري حسي – حركتي را مشاهده نموده و گزارش مورد تهيه نمايد.


























                        اختلالات رفتاري و روشهاي اصلاح رفتار

                              مشخصات درس
نام درس : اختلالات رفتاري و روشهاي اصلاح رفتار
تعداد واحد:3
نوع واحد: نظري - عملي
پيش نياز : ندارد
ساعات تدريس : دو جلسه در هفته به اضافه كارعملي








                              اهداف درس
هدف از اين درس آشنايي دانشجويان با اختلالات عاطفي – رفتاري رايج در بين كودكان و دانش آموزان استثنايي و نيز روشهاي تغيير و اصلاح رفتار آنان مي باشد.





                              سرفصلهاي درس
بخش اول – اختلالات رفتاري كودكان
فصل اول : كليات
- تاريخچه اختلالات رفتاري كودكان
- تعريف اختلالات رفتاري كودكان
- شيوع اختلالات رفتاري كودكان
فصل دوم – نظريه هاي مربوط به اختلالات رفتاري كودكان
- نظريه بيولوژيكي / فيزيكي
- نظريه رواني پويايي
- نظريه يادگيري رفتاري / اجتماعي
- نظريه شناختي – رفتاري
- نظريه مربوط به سازمان خانواده
فصل سوم – طبقه بندي و ارزيابي
الف – سيستمهاي طبقه بندي
- D.S.M
- I.C.D
- G.A.P
- كواي و پيترسون
- اشتنباخ
ب – ارزيابي جامع
- ارزيابي عملكرد جسمي
ارزيابي شخصيتي – رفتاري
ارزيابي هوشي – تحصيلي
ارزيابي عملكردي
فصل چهارم – برخي از انواع اختلالات رفتاري كودكان
- اختلالات ارتباطي (لكنت زبان و ... )
- اختلالات نافذ مربوط به رشد ( اوتيسم ، شيزوفرني كودكان و ... )
- اختلال كمبود توجه / بيش فعالي
- اختلال سلوك ( پرخاشگري ، دزدي ، دروغ گويي و ... )
- بي اعتنايي مقابله اي
- اختلالات تغذيه اي
- اختلالات تيك
- اختلالات دفع ( بي اختياري ادرار ، بي اختياري مدفوع و .... )
- اختلالات خلقي
- اختلالات اضطرابي
- ساير اختلالات دوران نوزادي ، كودكي و نوجواني ( اضطراب جدايي ، سكوت مرضي انتخابي و... )

بخش دوم – روشهاي اصلاح رفتار

فصل پنجم – برنامه تغيير رفتار
- تعيين رفتار آماج
- تعريف عملياتي از رفتار آماج
- بيان هدف برنامه
- ثبت رفتار و رسم نمودار
- انتخاب روش تغيير رفتار
فصل ششم – روشهاي تغيير رفتار مبتني بر رويكرد رفتارگرايي
- تقويت مثبت
- تقويت منفي
- خاموشي تدريجي
- غرقه سازي
- حساسيت زدايي منظم
- اقتصاد پته اي
- جريان شكل دهي رفتار
- روش زنجيره سازي رفتار
- روش مدل سازي
فصل هفتم – روشهاي تغيير رفتار مبتني بر رويكرد شناختي
- درمان منطقي – هيجان اليس
- شناخت درماني بك
- روش آموزش به خود دستور دادن مايكنبام
- روش حل مسئله
پيشنهاد كارعملي : پس از آشنايي با مباحث نظري دانشجو موظف است حداقل يك دانش آموز داراي اختلال رفتاري را شناسايي كرده و مراحل ارزيابي ، تشخيص و روشهاي مناسب تغيير و اصلاح رفتار را عملاً تجربه نمايد.
































































                        تحليل محتواي كتابهاي درسي و روش تدريس آنها

                              مشخصات درس
نام درس : تحليل محتواي كتابهاي درسي و روش تدريس آنها
تعداد واحد: 2
نوع واحد: نظري – كارگاهي ( يك واحد نظري + يك واحد كارگاهي )
پيش نياز : مباني برنامه ريزي درسي
ساعات تدريس : 4 ساعت ( 1 ساعت نظري – 3ساعت كارگاهي )







                              اهداف درس
در پايان اين درس دانشجو معلمان :
1- با ساختار برنامه درسي مورد نظر ( هدفها ، محتوا ، روشهاي ياددهي – يادگيري ، روشهاي ارزشيابي پيشرفت يادگيري ، مواد آموزشي ويژه برنامه و ... ) آشنا مي شوند .
2- با روشهاي تحليل محتواي كتاب درسي و سازماندهي مجدد آن براي تدريس و ارزشيابي پيشرفت تحصيلي آشنا مي شوند.
3- با روشهاي تدريس اختصاصي درس آشنا مي شوند و آنها را در عمل به كار ميگرند.
4- در طراحي ، تدوين و اجراي طرحهاي تدريس ويژه مهارت پيدا مي كند .










                              سرفصلهاي درس
1- كليات ( معرفي هدفها ، اهميت و ضرورت درس روش تدريس و تحليل محتواي كتابهاي درسي )
2- معرفي فلسفه ، ساختار و چارچوب برنامه درسي مورد نظر و تعيين جايگاه آن در ميان ساير برنامه هاي درسي
3- معرفي هدفهاي كلي آموزش كتاب درسي مورد نظر در فصل و بخشهاي مختلف
4- بررسي ارتباط افقي و عمودي محتواي كتاب مورد نظر با ساير كتابهاي درسي آن پايه
5- بررسي نقش نمونه هايي از فعاليتها و تجربيات يادگيري پيش بيني شده در كتاب براي دانش آموزان
6- معرفي شيوه هاي تقسيم كتاب به واحدهاي كوچكتر درسي متناسب با ساعات تدريس و اجراي يك يا دو نمونه از آنها
7- بررسي تناسب ويژگي هاي كلي مخاطبين ( توانايي هاي جسمي ، ذهني ، عاطفي ، اجتماعي) مخاطبين با محتواي ارائه شده و نحوه تطبيق محتوا با روشهاي ياددهي – يادگيري در درس مورد نظر
8- معرفي نمونه هايي از مواد آموزشي مناسب براي تدريس هر درس و ارائه نحوه كاربرد آنها
9- نقد و بررسي كلي راهنماي معلم ( راهنماي تدريس ) كتاب درسي مورد نظر
10- آشنايي با روش تحليل محتوا
11- تهيه و تنظيم جدولهاي تحليل محتوا و روشها
- تعيين محل و نوع قطعات مربوط به محتوا ( متن ، تصوير ، جدول ، نمودار ، نقشه ، فرمول ، محاسبات رياضي و ... )
- تعيين ماهيت قطعات شامل : مفاهيم محسوس ، مفاهيم تعريف شده ، اصول ، قواعد و روشها و ...
- تعيين عملكرد مورد انتظار ( دانشي ، مهارتي ، نگرشي ) از يادگيرندگان در سطوح مختلف يادگيري
- تعيين روشها و راهبردهاي ياددهي – يادگيري
- انتقادها و پيشنهادهاي اصلاحي در مورد ساختار محتواي درسي ارائه شده
12- تهيه و تنظيم نمونه اي از جدول دو بعدي آزمون به منظور تعيين عملكردهاي مورد انتظار از دانش آموزان
13- تطبيق ابزارهاي اندازه گيري با عملكرد مدر انتظار هر قطعه يا مجموعه از قطعات و تعيين بارم مورد نظر
14- پيش بيني نمونه هايي از انواع ابزارهاي اندازه گيري و سنجش پيشرفت يادگيري و مشخص كردن بارم متفاوت آنها از كل نمره
15- بررسي و ارزيابي نمونه هايي از جداول تحليل محتوا و روشها و جداول آزمون تهيه شده توسط دانشجويان
16- نقد و بررسي نمونه هايي از فرصت و فعاليتهاي يادگيري مكمل ( فعاليتهاي فردي و گروهي ، انجام آزمايش ، پژوهش و پيش بيني شده به وسيله دانشجويان در كلاس
17- ارائه تدريس هاي نمونه از سوي دانشجويان و نقد وبررسي آنها در كلاس با تأكيد بر كاربرد انواع مواد آموزشي لازم.
نكات مهمي كه بايد در اجراي اين درس مورد توجه قرار گيرند :
1- دانشجو معلمان در طول ترم فعال باشند و اين فعاليت ها بيشتر از طريق گروهها صورت پذيرد.
2- كليه فعاليت هاي ياددهي – يادگيري در كلاس به شيوه آموزشي ، كارگاهي انجام شود.
3- ارزشيابي از درس در برگيرنده فعاليت هاي گروهي و فردي دانشجو – معلمان بشد .
4- در بررسي و تحليل محتواي هر ماده درسي به ماهيت درس ( نظري – عملي – تجربي – تلفيق ) مورد نظر ، توجه شود.
5- دانشجو – معلم ملزم باشد نمونه هايي از جداول تحليل محتوا و روشها و جداول آزمون را با راهنمايي مدرس مربوطه تهيه نموده و در كلاس به نقد وبررسي آن بپردازند.
6- چون سه گروه از دانش آموزان استثنايي به طور عمده كتابهاي درسي خاص خود را دارند لذا پيشنهاد مي شود كه در بخش كارگاهي دانشجويان در قالب گروههاي كوچك به بررسي و تحليل محتواي يك ماده درسي از كتابهاي خاص سه گروه پرداخته و نتيجه را در كلاس گزارش كنند .












































                        توانبخشي زبان و گفتار

                              مشخصات درس
نام درس : توانبخشي زبان و گفتار
تعداد واحد: 3
نوع واحد: نظري – عملي ( 2 واحد نظري – 1 واحد عملي)
پيش نياز : آموزش و پرورش و توانبخشي كودكان دچار اختلال شنيداري







                              اهداف درس
دانشجو پس از گذراندن واحد ، مفاهيم زبان وگفتار را درك نموده و انواع اختلالات زبان و گفتار و روشهاي توانبخشي آنها را بداند و بكار ببرند.




                              سرفصلهاي درس
فصل اول :
- تعريف ارتباط ، زبان و گفتار
- روند توليد گفتار ، اندامهاي گفتاري ، توليد صوت ، توليد گفتار
فصل دوم : - رشد طبيعي زبان و گفتار – حيطه هاي زبان و گفتار : شكل ، كاربرد ، محتوا
فصل سوم :
- علت شناسي اختلالات گفتار وزبان :
رشدي : ناشنوايي ، عقب ماندگي ذهني ، آفازي دوران رشد ، نقايص خاص زباني ، اتيسم
اكتسابي : ضايعات مغزي ، اختلال در اندامهاي گفتاري
فصل چهارم : - طبقه بندي اختلالات گفتار و زبان بر اساس طبقه بندي ASHA
فصل پنجم : - آسيب شناسي اختلالات گفتار و زبان در عقب ماندگي ذهني و روشهاي اصلاح آن
فصل ششم : - آسيب شناسي اختلالات گفتار و زبان در نقص شنوايي و روشهاي اصلاح آن
فصل هفتم :
- آسيب شناسي اختلالات گفتار و زبان در ساير موارد – مشكلات اجتماعي ، عاطفي ، فيزيولوژيك ، مشكلات رواني ، نقايص خاص زبان
كارعملي درس: مشاهده ارزيابي و تشخيص اختلالات زبان و گفتار و روشهاي اصلاحي و آموزش زبان و گفتار.


















                        ناتوانيهاي يادگيري

                              مشخصات درس
نام درس : ناتوانيهاي يادگيري
تعداد واحد: 3
نوع واحد: نظري
پيش نياز : ندارد
ساعات تدريس: سه ساعت در هفته








                              اهداف درس
هدف از اين درس آشنا نمودن دانشجويان باخصوصيات دانش آموزان دچار ناتوانيهاي يادگيري ، روشهاي ارزيابي و اصلاح مشكلات يادگيري آنهاست.




                              سرفصلهاي درس
فصل اول – كليات
- تاريخچه ، تعريف و طبقه بندي ناتوانيهاي يادگيري
- ميزان شيوع ناتوانيهاي يادگيري
- سبب شناسي ناتوانيهاي يادگيري
فصل دوم – شيوه هاي تشخيص ناتوانيهاي يادگيري
فصل سوم – خصوصيات ناتوانيهاي يادگيري
- مشكلات زبان گفتاري
- مشكلات خواندن
- مشكلات زبان نوشتاري
- مشكلات حساب
- مشكلات اجتماعي – عاطفي
- مشكلات ادراكي – حركتي
فصل چهارم – روشهاي بازپروري و آموزشي كودكان و دانش آموزان دچار ناتوانيهاي يادگيري
- روش ادرايكي – حركتي ( كپارت )
- روش چند حسي ( فرنالد)
- روش سازماندهي اعصاب (دلاكاتو)
- روش رشد زبان ( مايكل باست )
- روش استفاده از آزمونها ( فراستيك )
فصل پنجم – تسهيلات و برنامه هايي براي آموزش كودكان و نوجوانان و دانش آموزان دچار ناتوانيهاي يادگيري
- برنامه هاي آموزشي
- روشهاي جايگزيني
- مسائل و مشكلاتي كه معلم كلاس در خصوص دانش آموزان دچار ناتوانيهاي يادگيري با آن مواجه است و نحوه مرتفع ساختن آن
فصل ششم – مطالعات موردي






























                        آموزش و پرورش توانبخشي كودكان با اختلال شنيداري

                              مشخصات درس
نام درس : آموزش و پرورش توانبخشي كودكان با اختلال شنيداري
تعداد واحد: 2
نوع واحد: نظري
پيش نياز : ندارد
ساعات تدريس : 2 ساعت در هفته








                              اهداف درس
هدف كلي اين درس آشنايي دانشجويان با تعريف و علل ناشنوايي ، طبقه بندي ، ويژگيها ، شيوه هاي تشخيص اين كودكان ، شيوه ها و مهارتهاي ارتباطي و وسايل كمك شنوايي است .





                              سرفصلهاي درس
فصل اول : كليات
- تعريف ناشنوايي و كم شنوايي
- شدت نقص شنوايي
- ارتباط نقص شنوايي و سن
- انواع نقايص شنوايي
فصل دوم : علل ناشنوايي
- آناتومي و فيزيولوژي گوش
- علل نقايص شنوايي
- ميزان شيوع
- نيمرخهاي رشد
فصل سوم: ويژگيهاي كودكان داراي نقص شنوايي
- رشد شناختي
- رشد زباني و گفتاري
- پيشرفت تحصيلي
- سازگاري اجتماعي و شخصي
فصل چهارم : تشخيص و آموزش
- نقش معلم در كلاس
- آشنايي با چگونگي سنجش شنوايي
- محيط يادگيري
- آشنايي با مهارتها و شيوه هاي ارتباطي ( اشاره ، الفبايي ، لبخواني ، گفتارخواني ، كلي ، شفاهي – شنيداري ، طبيعي)
- آشنايي با برنامه تربيت شنوايي
- گروه آموزشي
- استفاده از فناوري در آموزش ناشنوايان ( آموزش رايانه اي ، استفاده از تلويزيون ، ... )
- آشنايي با وسايل كمك شنوايي و طرق استفاده از آن
- كودكان مبتلا به معلوليتهاي چندگانه
- دوران بزرگسالي و مسائل مربوط به زندگي






























                        آموزش و پرورش و توانبخشي كودكان با اختلال بينايي

                              مشخصات درس
نام درس : آموزش و پرورش و توانبخشي كودكان با اختلال بينايي
تعداد واحد : 2
نوع واحد: نظري
پيش نياز : ندارد







                              اهداف درس
دانشجويان دوره كارشناسي ناپيوسته در پايان اين درس با هدفها ، فلسفه ، روشها و ويژگيهاي آموزش و پرورش افراد آسيب ديده بينايي آشنا مي شوند.




                              سرفصلهاي درس
- تاريخچه آموزش و پرورش افراد آسيب ديده بينايي در جهان و ايران
- هدفهاي آموزش و پرورش افراد آسيب ديده بينايي
- اصول آموزش و پرورش از نظر دانشمندان تعليم و تربيت
- اصول و سياستهاي آموزش و پرورش افراد آسيب ديده بينايي
- ساختار آموزش و پرورش افراد آسيب ديده بينايي در ايران
- انواع روشهاي آموزش افراد دچار مشكل بينايي
- نقاط ضعف و قوت كودكان و دانش آموزان با مشكل بينايي
- اصول و روشهاي توانبخشي كودكان و دانش آموزان دچار نقص بينايي
- بررسي تعاملات اجتماعي
- آموزش مهارتهاي ويژه ( تحرك و جهت يابي ، ورزشهاي خاص ، خودياري و ... )
- استفاده از الفباي بريل
- غني سازي محيطهاي يادگيري براي كودكان داراي آسيب بينايي
- بكارگيري فن آوري روز در محيطهاي يادگيري كودكان داراي آسيب بينايي
















                        آموزش و پرورش و توانبخشي كودكان عقب مانده ذهني

                              مشخصات درس
نام درس : آموزش و پرورش و توانبخشي كودكان عقب مانده ذهني
تعداد واحد: 2
نوع واحد: نظري
پيش نياز : ندارد







                              اهداف درس
دانشجويان در پايان اين درس با اصول و اهداف آموزش و پرورش كودكان عقب مانده ذهني آشنا مي شوند.




                              سرفصلهاي درس
فصل اول : كليات
- تعريف تعليم و تربيت ويژه
- مجادله تربيت در برابر طبيعت
- تعليم و تربيت ويژه به منزله چشمگيري

فصل دوم :جايدهي آموزش كودكان عقب مانده ذهني
- جدا سازي
- عادي سازي ( مبتني بر اصل محيط با حداقل محدوديت ، آموزش تلفيقي و فراگير )

فصل سوم : مدلهاي نظري و روشها
- مدلهاي پزشكي ، تحولي و رفتاري
- مدلهاي شناختي ، انسانگرا و اكولوژيك

فصل چهارم: آموزش انفرادي (IEP)
- تفاوت آموزش انفرادي با آموزش مرسوم
- مراحل آموزش انفرادي و انواع آن

فصل پنجم : سازماندهي آموزشي براي كودكان عقب مانده ذهني
- ويژگيهاي مخاطبين
- محتوا و روشهاي تدريس
- ويژگي شرايط فيزيكي يادگيري
- ويژگيهاي معلم

فصل ششم : اهداف آموزش و پرورش افراد عقب مانده ذهني
- اهداف كلي ( مهارتهاي روزمره زندگي ، مهارتهاي اجتماعي و شخصي ، مهارتهاي تحصيلي ، آماده سازي و راهنمايي شغلي )
- اهداف دوره هاي مختلف تحصيلي ( پيش از دبستان ، دبستان و ... )

فصل هفتم : استراتژيهاي مناسب در آموزش
- مهارتهاي تحصيلي ( خواندن ، نوشتن و حساب )
- مهارتهاي زندگي

فصل هشتم : سنجش و ارزيابي
- ارزيابي مبتني بر برنامه ريزي درسي
- ارزيابي پويا ، ملاك مدار وهنجار مدار
فصل نهم : استفاده از كامپيوتر و نرم افزارهاي مناسب در آموزش و پرورش افراد عقب مانده ذهني.






































                        كاربرد هنر در آموزش و پرورش استثنايي

                              مشخصات درس
نام درس :كاربرد هنر در آموزش و پرورش استثنايي
تعداد واحد: 2
نوع واحد: نظري – عملي
پيش نياز : ندارد







                              اهداف درس
در پايان اين درس از دانشجو – انتظار مي رود :
1- با فلسفه و ضرورت وجودي درس هنر در آموزش و پرورش استثنايي آشنا شوند.
2- به چگونگي استفاده از هنرها در آموزش و پرورش استثنايي پي ببرند.
3- در آموزش هنر ، مهارتهاي هنري آموزش به كودكان استثنايي را پيدا كنند.







                              سرفصلهاي درس
فصل يكم :
1- هنر و اهداف اصلي تعليم آن
2- هدف از آموزش هنر در آموزش و پرورش استثنايي
3- رويكردهاي تربيتي هنر
3-1- رويكرد كودك محوري
3-2- رويكرد تلفيق رشته هاي هنري
3-3- رويكرد پرورش خلاقيت
3-4- رويكرد يادگيري مشاركتي
فصل دوم :
1- طراحي
1-1- شناخت خط ، رنگ ، فضا
1-2- اصول طرح ريزي ( تعادل ، تأكيد ، پيوستگي ، كمپوزيسيون ، پرسپكتيو)
1-3- آشنايي با ابزار طراحي
2- نمايش
1-2- نمايش خلاق
2-2- تأتر عروسكي
2-3- روش ايفاي نقش در كلاس
2-4- قصه گويي
2-5- بازيهاي نمايشي ، فن بيان
3- موسيقي
3-1- اصوات مطبوع در طبيعت
3-2- تقليد صداهاي مطبوع
3-3- خواندن سرود
3-4- ريتم ملودي
فصل سوم :
1- ترسيم
1-1- ترسيم آزاد اشياي طبيعي
1-2- نقاشي تخيلي
1-3- نقاشي از تجربه ها
1-4- تكميل و رنگ آميزي نقاشي ناقص
2- تصويرسازي
2-1- مونتاژ پاره هاي كاغذ
2-2- كلاژ تصاوير روزنامه اي
2-3- تابلوهاي پارچه اي
2-4- طرحهاي رويايي با استفاده از مواد مختلف
3- چاپ
3-1- كارت تبريك چاپي
3-2- چاپ با لوازم آشپزخانه
3-3- چاپ با كاغذ مرطوب
3-4- چاپهاي شمعي
3-5- چاپهاي نخي
3-6- چاپهاي پليمر
4- مدل سازي
4-1- خمير بازي
4-2- گِل بازي
4-3- مدلهاي كاغذي و مقوايي
4-4- مدلهاي چوبي
4-5- مدلهاي سيمي
5- هنرهاي تجسمي
5-1- معرّق
5-2- منبّت
5-3- خاتم كاري
5-4- تِرمه دوزي ، پولك دوزي ، سِرمه دوزي
5-5- سفالگري

























































                        روشهاي بازپروري اجتماعي

                              مشخصات درس
نام درس : روشهاي بازپروري اجتماعي
تعداد واحد : 2
نوع واحد: نظري - عملي
پيش نياز : آموزش و پرورش و توانبخشي كودكان عقب مانده ذهني
ساعات تدريس : 3 ساعت در هفته







                              اهداف درس
دانشجويان در اين درس با رشد اجتماعي كودكان ، مهارتهاي اجتماعي و روشهاي آموزش آن آشنا مي‌شوند.




                              سرفصلهاي درس
فصل اول : كليات
- اجتماعي شده
- شناخت اجتماعي
- مهارت اجتماعي
- رشد اجتماعي و عوامل مؤثر برآن

فصل دوم : ديدگاههاي رشد اجتماعي
- ديدگاه شناختي
- ديدگاه پردازش اطلاعات

فصل سوم : مراحل رشد اجتماعي

فصل چهارم : ارزيابي و سنجش مهارتهاي اجتماعي
- روشهاي ارزيابي ( ارزيابي توسط بزرگسالان ، همسالان ، مشاهده رفتار و ... )
- جمع بندي نتايج ارزيابي ( انتخاب مهارت ، تعريف مشخص از مهارت ، تعيين اجزاي اصلي مهارت )

فصل پنجم : روشهاي آموزش مهارتهاي اجتماعي
- مربيگري
- تمرين هدايت شده
- مدلسازي
- ايفاي نقش
- شكل دهي رفتار
- مهارتهاي حل مسأله
- بازخورد ، تقويت و تمرين

فصل ششم : آشنايي با روشهاي نگهداري و تعميم مهارتهاي اجتماعي
- تغيير دادن جنبه هاي آموزش
- آموزش به كارگيري واسطه ها
- تغيير برنامه ارائه تقويت

فصل هفتم : آشنايي با نمونه هايي از فهرستهاي مربوط به مهارتهاي اجتماعي در سنين مختلف
- كارعملي دانشجويان : تدوين برنامه آموزشي مهارت اجتماعي خاص ، تحليل مهارت و ...



































                        آموزش و پرورش استثنايي در جهان

                              مشخصات درس
نام درس : آموزش و پرورش استثنايي در جهان
تعداد واحد : 2
نوع واحد: نظري
پيش نياز : ندارد
ساعات تدريس : دو ساعت در هفته








                              اهداف درس
هدف از اين درس آشنايي دانشجويان با الگوها و روشهاي آموزش و پرورش استثنايي با تأكيد بر رويكرد آموزش فراگير در جهان مي باشد .




                              سرفصلهاي درس
فصل اول : كليات
- مدلهاي آموزش و پرورش استثنايي
- آموزش در مراكز شبانه روزي
- آموزش در مراكز روزانه تمام وقت
- آموزش در مراكز روزانه نيمه وقت
- كلاس خاص در مدارس عادي
- آموزش با استفاده از اتاق مرجع
- آموزش تلفيقي
- آموزش فراگير

فصل دوم :
- رويكرد جديد به تعليم و تربيت كودكان و دانش آموزان استثنايي
- آموزش فراگير ( عادي سازي و توجه به حقوق انساني )
- آموزش فراگير ، موانع و مشكلات
- مسائل و موانع فرهنگي
- امكانات مورد نياز آموزشي
- قوانين و مقررات آموزشي با توجه به سيستمهاي متمركز و غيرمتمركز
- فراگيري فيزيكي
- فراگيري اجتماعي
- فراگيري برنامه ريزي درسي

فصل سوم :
- آموزش و پرورش استثنايي در كشورهاي مختلف جهان ( آموزش خاص – آموزش فراگير )
- ژاپن
- چين
- انگلستان
- كانادا
- اسپانيا و ...
































                        طراحي و مطالعه مسائل يادگيري و آموزش

                              مشخصات درس
نام درس : طراحي و مطالعه مسائل يادگيري و آموزش
تعداد واحد : 3
نوع واحد: نظري - عملي
پيش نياز : روش تحقيق در علوم تربيتي







                              اهداف درس
در پايان اين درس از دانشجو معلمان انتظار مي رود :
1- با فرايند طراحي و مطالعه يك مسئله يادگيري و آموزشي آشنا گردند.
2- با توجه به نيازهاي رشته تخصصي خود براي حل مسئله يادگيري و آموزشي طرحي تهيه كند.
3- طرح انتخاب شده را اجرا و گزارش كند.







                              سرفصلهاي درس
فصل اول : كليات
1- طرح مطالعاتي * در مسائل يادگيري و آموزش
2- انواع طرح هاي مطالعاتي (تحقيقاتي ، عملياتي )
3- تفاوت ها و شباهت هاي پژوهش و پايان نامه ها با طرح هاي مطالعاتي
4- نقش و اهميت انجام طرح هاي مطالعاتي در فعاليت يادگيري و آموزش

*- طرح مطالعاتي ، فعاليت اجرايي و نظام يافته اي است كه به منظور پاسخ گويي به يك نياز آموزشي – پرورشي يا حل يك مسئله يادگيري و آموزشي از سوي دانشجو – معلم انتخاب شده و با نظارت ، راهنمايي و ارزش يابي استاد مربوط به اجرا در مي آيد.
فصل دوم : مراحل طراحي طرحهاي مطالعاتي
1- انتخاب مسئله متناسب با رشته تحصيلي دانشجو معلم مرتبط با نيازهاي آموزشي و پرورشي
2- بيان مسئله و تحليل موضوع مورد مطالعه
3- تعيين هدفهاي كلي و هدفهاي ويژه
4- بيان اهميت و ضرورت انجام طرح مطالعاتي
5- بيان پرسش هاي اساسي در طرح مطالعاتي
6- بررسي پيشينه طرح هاي مطالعاتي مرتبط با موضوع مورد مطالعه
7- تعيين چگونگي گردش عمليات
8- پيش بيني داده هاي مورد نياز
9- پيش بيني منابع و روشهاي جمع آوري داده هاي مورد نياز
10- تعيين چگونگي گردش عمليات
11- پيش بيني ابزارهاي لازم گردآوري داده هاي مورد نياز
12- پيش بيني امكانات و تجهيزات مورد نياز براي اجراي طرح مطالعاتي
13- پيش بيني روشهاي توصيف ، تحليل داده ها و نتيجه گيري از آنها
فصل سوم : مرحله اجراي طرح مطالعاتي
1- تعامل دانشجو – معلم با مدرس درس مربوطه در مورد چگونگي انجام طرح مطالعاتي
2- شروع عمليات اجراي طرح مطالعاتي
3- نظارت مدرس مربوطه در مراحل مختلف اجراي طرح مطالعاتي و ارائه بازخوردهاي مناسب به دانشجو
4- ارائه گزارش نهايي به صورت مكتوب جهت اعمال راهكارهاي آموزشي و پرورشي
5- ارزش يابي نهايي طرح مطالعاتي توسط مدرس مربوط